МКъТУ-м истудентхэр физическэ пIуныгъэм икафедрэ иассистентэу ХьацIыкIо Даянэ япащэу сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм яреспубликэ слетэу «Рыфабгъо» зыфиIорэм хэлэжьагъэх. Адыгеим щыщ шъэожъые ыкIи пшъэшъэжъые нэбгырэ 300-м ехъу Мыекъопэ районым щызэхэхьагъэх.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым и «Точка кипение» информационнэ технологиехэмкIэ Урысые Iэпэрытхэу «ИТ-диктант» зыфиIорэм ия IX-рэ республикэ едзыгъор щыкIуагъ.

Сыда пшIэщтыр цIыфыр мэхыгъэмэ? Жьы къымыщэжьырэмэ, сыдэущтэу удеIэщта? Мы упчIэхэм ыкIи фэшъхьафхэм яджэуапхэр «Апэрэ IэпыIэгъум и ЗыкI десэ» хэлэжьагъэмэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щагъотыгъэх.

Сыда пшIэщтыр узэхъырэхъышэрэ къэбар къыпфагъэхьыгъэмэ? Ар пцIымэ, сыдэущтэу къыбгурыIощта? Сыда апэрэ еплъыкIэмкIэ тэрэзэу тлъытэгъэ къэбарыр тшIошъ зыкIэдгъэхъурэр?

Авторым гукъэкIэу иIэм сыда къыкIэлъыкIорэр? Ар экспертмэ аIэкIагъахьэ, ахэмэ ащ кIуачIэу иIэм уасэ къыфашIы ыкIи зыщыхэбгъохъэн фэе лъэныкъохэр къыхагъэщы. Яхэнэрэ илъэс хъугъэу гъэ къэс МКъТУ-м икIэлэегъаджэхэр форумэу «ОхътакIэм пае гукъэкIыкIэхэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Iоф ашIэ.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мэфитф хъурэ программэр щатIупщыгъ, ар IэпэIэсэныгъэр хэгъэхъогъэным ыкIи «Органолептическэ (сенсорнэ) уплъэкIунхэр гъомлапхъэмэ арашIылIэным» фэгъэхьыгъ.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэр программэу «Къулыкъу ахьызэ егъэджэгъэнхэр» зыфиIорэм хэлажьэх, профессиональнэ амалэу аIэкIэлъхэмрэ социальнэ пшъэрылъ шъыпкъэхэмрэ зэдагъэцакIэх. Проектхэм къадыхэлъытагъэу рагъаджэхэрэмэ гукъэкIхэу социальнэ IэпыIэгъум, культурнэ кIэным икъэухъумэн инклюзивнэ хъоумрэ щынэгъончъагъэмрэ афэгъэхьыгъэхэм адэлажьэх.

Урысые Федерацием и Къэралыгъо реестрэ патентэу «Пшэхъо тхьацум хэшIыкIыгъэ фабрикат ныкъор» щатхыгъ, ар Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ишIэныгъэлэжьмэ къаугупшысыгъ.

Непэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым хэхьэрэ Дзэ егъэджэн гупчэм ипчэгу курсантхэр сатырэу къиуцуагъэх. Апэрэ курсым щеджэрэ нэбгырэ 50-кIэ ар мэфэ хэгъэунэфыкIыгъагъ — Хэгъэгум къулыкъу фэпхьыным, дзэ сэнэхьатхэм якIурэ апэрэ лъэубэкъу.

2004-рэ илъэсым, Iоныгъом и 1-м къыщыублагъэу и 3-м Беслан игурыт еджапIэу №1-м цIыфхэр щаубытыгъагъэх. ЕджэпIэ линейкэм къекIолIэгъэ сабыйхэр, кIэлэегъаджэхэр, ны-тыхэр ахэмэ ахэтыгъэх. ТхьамыкIагъом нэбгырэ 334-рэ хэкIодагъ, ахэмэ ащыщэу 186-р кIэлэцIыкIугъэх.

Къалэу Нижний Новгород я VI-рэ форумэу «ГукъэкI лъэшхэр лъэхъаныкIэм пае» зыфиIорэр щыкIуагъ, крауд-платформэм гукъэкI мин 48-рэ къатыгъ — Урысыем ишъолъыр 89-мэ ыкIи IэкIыб хэгъэгу 30-мэ яавторхэр ары зигукъэкIыгъэхэр.

Апэрэ курсым къычIэхьэгъэ нэбгырэ 2000-м ехъумэ ящыIэныгъэкIэ едзыгъуакIэр рагъажьэ. Джыри тыгъуасэ —еджэпIэ одыджынхэр, чIэтIупщыгъор, зэсагъэхэ еджапIэхэр, джы непэ — университет, апэрэ лъэубэкъухэу ежь-ежьырэу адзыхэрэр, илъэс заулэу шIэныгъэхэмкIэ аушъэщтхэр, хъугъэ-шIагъэхэр, зэхэхьэ гъэшIэгъонхэу агу къинэщтхэр!

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъар къэралыгъо аграрнэ университетым яшIэныгъэлэжьхэм кенафым экологичнэ шIыкIэм тетэу гъэбэжъу къызэрэрагъэтыщтыр къаугупшысыгъ, патент ащ фэгъэхьыгъэу къыдахыгъ.

Казань дэт Технопаркым иплощадкэ технологие инхэм ясферэ хахьэрэ «ИТ-паркым» информационнэ-аналитическэ сессиер щэкIо, ар инженернэ гъэсэныгъэр шъолъыр университетхэм нахьыбэ ащышIыгъэнхэм афэгъэхьыгъ.

Мэфиблырэ шэтэрмэ ачIэсыгъэх, къушъхьэм дэкIоягъэх, чэщ кIасэм нэс зэдэгущыIэгъухэр, нэIосакIэхэр ашIыгъэх, гукъэкIыкIэхэр къадэхъугъэх, ахэмэ ащыщыбэхэр щыIэныгъэм джыри щыпхыращынхэу апэ илъых. Джащ фэдагъ гъэсэныгъэ программэу «Урысыем ущыпсэуныр ыкIи щыбгъэпсыныр» зыфиIорэм иятIонэрэ модуль, ар Урысые ныбжьыкIэ форумэу «Машук» зыфиIорэм иятIонэрэ сменэ къыдыхэлъытагъэу зэхащэгъагъ.

Адыгэ Республикэм хэушъхьафыкIыгъэ операцием хэлэжьагъэмэ япрофессиональнэ ухьазырыныгъэ фэгъэхьыгъэ программэу «Къэралыгъо ыкIи муниципальнэ гъэIорышIэныр. Адыгеим и ЛIыхъужъхэр» зыфиIорэр щызэфашIыжьыгъ.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым шIэныгъэлэжьхэм ясовет изычэзыу зэхэсыгъо щыкIуагъ, ар зэрищагъ научнэ IофшIэнымкIэ ыкIи инновационнэ хэхъоныгъэмкIэ проректорэу Татьяна Овсянниковам.

КIэлэеджакIом аттестатыр къызыратыжьырэм ыуж, сыд фэдэ гъогуа къыкIущтыр? Сыд фэдэ сэнэхьатхэр ара непэ ящыкIагъэхэр? Сыд фэдэ амала тиуниверситет къытырэр а сэнэхьатхэм афегъэджэгъэнхэм пае?

Дэгъу дэдэу уеджэныр, наукэм упылъыныр, зэнэкъокъумэ уахэлэжьэныр ыкIи уипроектхэр бгъэхьазырынхэр — джащ фэдэ гъогур ары къэралыгъом уасэ къыпфишIыным уфэзыщэрэр. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудент 17-мэ Урысые Федерацием и Президент ыкIи и Правительствэ истипендиехэр илъэс еджэгъу 2026-2027-м ателъытагъэу къаратынэу къыдахыгъ.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ипрофессорскэ-кIэлэегъэджэ купрэ студентхэмрэ Урысые Федерацием и Къэралыгъо быракъ и Мафэ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.