ШIэныгъэм ия 42-рэ Тхьамафэ МКъТУ-м щызэфашIыжьыгъ: научнэ программэм изэфэхьысыжьхэр
Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым наукэм ия 42-рэ Тхьамафэ щызэфашIыжьыгъ, ащ къыдыхэлъытагъэу университетым конференцие, секционнэ зэхэсыгъохэр, Iэнэ хъураехэр щызэхащагъэх.
Непэрэ лъэхъаным къыздихьырэ Iофыгъохэм ахэм ахэлажьэхэрэр атегущыIагъэх — цифрэ трансформацием ыкIи экологическэ щынэгъончъэным къащегъэжьагъэу инновациехэу фармацевтикэм ыкIи промышленность псынкIэм ащагъэфедэхэрэм анэсыжьэу.
МКъТУ-м икъутамэу поселкэу Яблоновскэм дэтым чIыдагъэ IофымкIэ ыкIи чIыгу гъэпсынымкIэ икафедрэ Iэнэ хъурае щыкIуагъ. Пшызэ ит мэкъу-мэщ хъызмэтшIапIэшхом изэтегъэуцожьын фэгъэхьыгъэ доклад ащ ипащэу Виктор Коломиец къышIыгъ. Агропромышленнэ комплексым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, чIыгу гъэпсыным, наукэмрэ практикэмрэ язэдэлэжьэн епхыгъэ Iофыгъохэм ыкIи нэмыкIхэм Iэнэ хъураем хэлажьэхэрэр атегущыIагъэх. ЗэхэгущыIэжьым хэлэжьагъэх МКъТУ-м икъутамэ ыкIи Политехническэ колледжым икъутамэу Яблоновскэм дэтым яшIэныгъэлэжь-IофшIакIохэр, кIэлэегъаджэхэр ыкIи студентхэр.
Экологическэ факультетым секциищмэ язэхэсыгъо щыкIуагъ, ахэр экологием ыкIи щынэгъончъэным афэгъэхьыгъагъэх. Секциеу «Мэз ыкIи мэз-парковэ хъызмэтым ягумэкIыгъохэр» зыфиIорэм Адыгэ Республикэм къыщыкIырэ чъыг лъэпкъышIухэм якъызэтегъэнэжьын ыкIи ландшафтнэ архитектурэм декоративнэу къэкIыхэрэм яшIуагъэ тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэребгъэкIышъущтыр ыкIи нэмыкIхэм ащытегущыIагъэх. Кавказскэ заповедникым щагъэцакIэрэ туристическэ продуктхэм, туристическэ лъэсгъогухэм афэгъэхьыгъэ докладхэр зэкIэхэми ашIогъэшIэгъоныгъэх.
Экологием ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ кафедрэм секциеу «Техносфернэ щынэгъончъэным епхыгъэ упчIэхэр» зыфиIорэр щыкIуагъ, ар экологическэ факультетым идеканэу, профессорэу Галина Коноваловам зэхищагъ, джащ фэдэу «Техносферэр машIо щынэгъончъэнымкIэ зэтегъэпсыхьэгъэныр» зыфиIорэм ипащагъэх доцентэу Къыздырмыш Сулиетэрэ Елена Кучинскаямрэ. Секциехэм яIофшIэн хэлэжьагъэх шIэныгъэлэжьхэр, кIэлэегъаджэхэр, аспирантхэр, еджапIэмэ якIэлэегъаджэхэр, гъэсэныгъэ организациемэ ялIыкIохэр, къэралыгъо учреждениехэм ыкIи предпринимательскэ IофшIэным яспециалистхэу Адыгэ Республикэм ыкIи Абхъазым ащыщхэр.
Конференцием хэлажьэрэмэ ядокладхэр темэ зэфэшъхьафыбэмэ афэгъэхьыгъагъэхэми, ахэр зэкIэ зэзыпхыщтыгъэр непэрэ лъэхъаным игумэкIыгъо шъхьаI ары — чIыопсыр комплекснэу къэухъумэгъэныр, урбанизированнэ шъолъырхэр, промышленнэ хъызмэтшIапIэхэр ащ диштэу зэрэбгъэфедэщтхэр. Докладмэ ащыщхэм ом изытет зэрэзэхъокIырэрэ, климатымрэ антропогеннэ фэмэ-бжьымэу экосистемэмрэ техносферэм иобъектхэмрэ атехьэрэр къащыхагъэщыгъ, сэнэхьат мыщынэгъончъэмэ арылажьэхэрэр экологофизиологическэ механизмэхэмкIэ яIофшIэн хэгъэгъозэгъэнхэм ыкIи нэмыкIыбэхэм ягугъу ашIыгъ. Экологическэ гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ опытэу аIэкIэлъымкIэ еджапIэхэм якIэлэегъаджэхэр зэхъожьыгъэх.
Я 39-Урысые научнэ-практическэ конференциеу «Гъэсэныгъэр – наукэр – технологиехэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу инженернэ факультетым, хьисапымкIэ, физикэмкIэ ыкIи системнэ анализымкIэ кафедрэм ипащэу Татьяна Дёминар секциеу «Прикладной хьисапыр ыкIи хьисап моделированиер» зыфиIорэм изэхэсыгъо рагъэкIокIыгъ. КIэлэегъаджэхэм орографическэ зыпкъимытыныгъэхэу тропосферэм щыкIохэрэм ямоделирование ашIыгъ ыкIи ахэр чIыдагъэ Iофым зэрэщагъэфедэхэрэр зэхафыгъ. Хьисап методхэм яхьатыркIэ социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэ муниципальнэ гъэсэныгъэм егъэшIыгъэным, техническэ ыкIи медицинэ лъэныкъохэм непэрэ егъэджэн методикэхэр яхьылIэгъэныр зэдаштагъ.
Доцентэу, экономическэ шIэныгъэмкIэ кандидатэу Мыгу Иринэ япащэу технологическэ факультетым Iэнэ хъурае щызэхащагъ. Ар темэу «Контроль качества товаров и транспортных средств во внешней и внутренней торговле» зыфиIорэм фэгъэхьыгъагъ, продукцием ыкIи транспортым ядэгъугъэ, язытет, ахэр дунэе ыкIи лъэпкъ сатыум зэрэдиштэхэрэр Iэнэ хъураем къыщаIэтыгъэ упчIэмэ ащыщыгъэх. Джащ фэдэу товархэм ястандартизацие ыкIи ясертификацие епхыгъэ Iофыгъохэр къаIэтыгъэх, цифрэ технологиехэр а процессхэм зэрэхагъэлажьэхэрэм атегущыIагъэх. Фармацевтическэ факультетым «Фармацием ипрактическэ аспектхэр» зыфиIорэ секциер щыкIуагъ, ар зэхэзыщагъэр биологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, доцентэу Ирина Дьяковар ары. Фармацием икафедрэ щылажьэрэ кIэлэегъаджэхэм упчIэхэу студентхэм яIэпэIэсэныгъэ хэзгъахъохэрэм, джащ фэдэу Iэзэгъу уцхэм, лечебнэ-профилактическэ косметическэ пкъыгъохэу агъэфедэхэрэм шIуагъэу къатырэм ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм атегущыIагъэх.
Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым наукэм ия 42-рэ Тхьамафэ щаухыгъ. Научнэ сообществэм хэхъоныгъэ ышIыным, опытымкIэ узэхъожьыным, непэрэ технологиехэр гъэсэныгъэм щыбгъэфедэнхэм мэхьанэшхо зэряIэр ащ къыгъэлъэгъуагъ. ТапэкIи университетым ащ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхищэхэзэ ышIыщт, кIэлэегъаджэхэмрэ студентхэмрэ яIэпэIэсэныгъэ ихэгъэхъон дэлэжьэщт.