ШIэныгъэм ия 42-рэ Тхьамафэ МКъТУ-м щэкIо: хъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэхэр, пшъэрылъхэр!
Блыпэм къыщегъэжьагъэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым шIэныгъэм ия 42-рэ Тхьамафэ щэкIо, непэрэ уахътэм къыздихьыгъэ научнэ гъэхъагъэхэм ыкIи технологиякIэхэм ащ щытегущыIэх.
Программэм Iофтхьабзэ зэфэшъхьафыбэу научнэ лъэныкъуабэ къызэдэзыубытыхэрэр къыделъытэх.
Секционнэ зэхэсыгъоу «Непэрэ информационнэ технологиехэр: инновациехэм ыкIи къэуцурэ упчIэхэр» зыфиIорэр экономикэм ыкIи юриспруденцием яинформационнэ системэхэм яфакультет щыкIуагъ, ащ информационнэ щынэгъончъэным ыкIи прикладной информатикэм икафедрэ щылажьэхэрэр къыугъоигъэх. Пащэу ащ иIагъэр факультетым идеканэу Дэргушао Асият ары. Хэлэжьагъэхэр нахьыбэрэмкIэ зытегущыIагъэхэр цифрэ технологиехэр, ахэм ящынэгъончъагъ, екIолIакIэу прикладной информатикэмкIэ, инновационнэ зэхэгъэуцуагъэхэу IT-м ылъэныкъокIэ щыIэхэр ары. Экономикэм ыкIи юриспруденцием апашъхьэкIэ къэуцурэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн технологиякIэхэм бэкIэ зэрялъытыгъэр къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ.
Инженернэ факультетым научнэ-практическэ конференциеу «Инновационнэ зэшIокIэу автомобильнэ транспортымкIэ щыIэхэр» зыфиIорэр щыкIуагъ, ар зэрищагъ автомобильнэ транспортым икафедрэ идоцентэу Инна Ахуновам. Конференцием хэлэжьагъэмэ автомобильнэ транспортым иотраслэ джырэ уахътэм хэхъоныгъэу ышIыхэрэм, щынэгъончъэным, экологием ыкIи транспортнэ зещэнмэ ялогистикэ алъэныкъохэмкIэ ашIэрэ Iофхэм ягугъу къашIыгъ. Джащ фэдэу ахэр туристическэ ыкIи нэмыкIхэу экономикэм щыщхэм зэрадэлажьэхэрэр къыраIотыкIыгъ. Докладэу къашIыгъэмэ ятемэхэр гъэшIэгъоныгъэх, зэхэгущыIэжьыбэ къахэкIыгъ.
Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым шIэныгъэм ия 42-рэ Тхьамафэу щыкIорэм къыдыхэлъытагъэу Iэнэ хъураеу «Псауныгъэр къэзыухъумэрэ шхыныгъохэм ягъэхьазырынкIэ агъэфедэхэрэр» зыфиIорэр рагъэкIокIыгъ, ащ иIофшIэн профессорскэ-кIэлэегъэджэ купэу машинэхэм ыкIи гъомлапхъэ производствэм ятехнологиехэм якафедрэ Iоф щызышIэхэрэр, хьакIэхэр хэлэжьагъэх.
Iэнэ хъураем ипшъэрылъыгъэр — шхыныгъохэм ягъэхьазырынкIэ ыкIи язэхэгъэуцонкIэ агъэфедэхэрэр къыздахыщтхэм якъыхэгъэщын. Ащ фэшъхьафэу, Iофтхьабзэм хэлажьэрэмэ азыфагу зэдэлэжьэныгъэ илъэу гъэпсыгъэныр, опытэу аIэкIэлъхэмкIэ зэхъожьынхэр, отраслэм хэхъоныгъэ езыгъэшIыщт лъэныкъохэм адэлэжьэнхэр. Iэнэ хъураем гумэкIыгъоу джырэкIэ щыIэхэм ащытегущыIагъэхэ къодыеп, тапэкIэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм ылъапси ащ щагъэпсыгъ. Комплекснэ екIолIакIэ шхыныгъохэм ягъэхьазырын зэрищыкIагъэр, щынэгъончъэ гъомлапхъэхэр нахьыбэ шIыгъэн зэрэфаер, экологием ахэр диштэхэу зэрагъэпсыщтхэм ягугъу ашIыгъ. Мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр тапэкIэ зэхащэнхэу рахъухьагъ, инновационнэ екIолIакIэхэм ахэмызынхэм, ренэу зэхъокIыныгъэхэм ащыгъозэнхэм афэшI ар амалышIоу зэрэщытыр хагъэунэфыкIыгъ.
Секциеу «Псауныгъэр зэщызымыгъакъорэ шхыныгъохэм ягъэхьазырынкIэ инновационнэ-технологическэ шIыкIэу щыIэхэр» зыфиIорэм хэлэжьагъэхэр ыкIи анахьэу зышIогъэшIэгъоныгъэхэр машинэхэм ыкIи гъомлапхъэ производствэм ятехнологиехэм якафедрэ испециалистхэр ары.
Профессорэу Эмилия Сиротюкрэ доценэу Галина Гунинойрэ япащэхэу секциеу «КъохьэпIэ Кавказым ибиологическэ экосистемэ зэмылIэужыныгъэ ыкIи ащ икъэухъумэн епхыгъэ Iофыгъохэр» зыфиIорэр рагъэкIокIыгъ. IофшIэным къыдыхэлъытагъэу шIэныгъэлэжьмэ шъолъырым ибиологическэ зэмылIэужыныгъэ фэгъэхьыгъэ ушэтынэу ашIыгъэхэм ашъхьэ къырахыгъ.
Докладэу къашIыгъэхэм ащыщхэр: «Биоэкологическэ характеристикэу *Paeonia caucasica* (Schipcz.)»; «Индикация нарушений растительного покрова по структуре комплексов доминирующих видов»; «Разнообразие формы вершинок и основания орехов *Corylus avellana* L.»; «Биоэкологическая характеристика *Scopolia caucasica* Kolesn. ex Kreyer»; нэмыкIхэр. Экосистемэм изэгъэшIэн ыкIи генетическэ коллекцием икъэухъумэн шъолъырым хэхъоныгъэ ышIыщтмэ бэкIэ зэрелъытыгъэр къэгущыIагъэхэм къыхагъэщыгъ.
МКъТУ-м шIэныгъэм ия 42-рэ Тхьамафэу щыкIорэм ыкIи я 38-рэ Урысые научнэ-практическэ конференциеу «Агропромышленнэ комплексыр ыкIи шъолъырым иэкономикэ епхыгъэ упчIэ шъхьаIэхэр» зыфиIорэм къадыхэлъытагъэу мэкъу-мэщ продукцием ипроизводствэ итехнологиехэм якафедрэ секциеу «Мэкъу-мэщ производствэм иинновациехэр» зыфиIорэр щыкIуагъ. Докладхэр къэзышIыгъэхэр: кафедрэм ипрофессорскэ-кIэлэегъэджэ куп, шIэныгъэлэжь IофышIэхэу чIыгумкIэ отделэу НИИСХ «МКъТУ-м» щылажьэхэрэр, «ФНЦ «ВНИИМК им. В.С. Пустовойта», Адыгэ къутамэу ФИЦ СНЦ РАН-м иIэм ипащэ игуадзэ, Къэбэртэе-Бэлъкарым и Къэралыгъо мэкъу-мэщ университетым Iоф щызышIэхэрэр, нэмыкIхэр.
Госпитальнэ хирургием ыкIи диплом ужымкIэ гъэсэныгъэм якафедрэ Урысые научнэ-практическэ конференциеу «Гъэсэныгъэр — ШIэныгъэр — Технологиехэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу секциеу «Хирургием иупчIэ шъхьаIэхэр» зыцIэр рагъэкIокIыгъ, ащ ипащагъэр кафедрэм иIэшъхьэтетэу, медицинэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, доцентэу Болэкъо Махьмуд. Непэрэ хирургием епхыгъэ упчIэхэу ыкIи гумэкIыгъохэу дэгъэзыжьыгъэнхэ фаехэм секцием хэлажьэхэрэр атегущыIагъэх.
Секциеу «Экологическэ гумэкIыгъохэр: фундаментальнэ ыкIи прикладной ушэтынхэр» ыкIи секциеу «Экологические аспекты безопасности объектов антропогенной среды» зыфиIохэрэм къащыгущыIагъэх химием икафедрэрэ мэкъу-мэщ технологиехэм якафедрэрэ якIэлэегъаджэхэр. Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу тыкъэзыуцухьэрэ дунаим химием ылъэныкъокIэ гумэкIыгъоу фэхъухэрэм, ащ зэрэлъыплъэхэрэ шIыкIэм ыкIи нэмыкIхэм атегущыIагъэх.
ШIэныгъэм итхьамафэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щылъэкIуатэ. ТапэкIэ джыри Iофтхьабзэ 20-м ехъу щыI, ахэр лъэныкъо зэфэшъхьафыбэхэм афэгъэхьыгъэщтых — экологием къыщегъэжьагъэу технологиехэм анэсыжьэу. Тикъэбархэм шъуалъыплъ, шIэныгъэм ыкIи инновациехэм ядунай шъукъыхахьэх!