«Врачмэ я Хасэ — 2024-рэ» зыфиIорэ зэIукIэм МКъТУ-м иректор хэлэжьагъ
Урысые Федерацием дэжь щыIэ Финансовэ университетыр зычIэт унэм гъэ къэс зэхащэрэ шъолъыр общественнэ организациеу «Врачмэ я Хасэ — 2024-рэ» зыфиIорэр щыкIуагъ.
Илъэсэу икIырэм зэфэхьысыжьхэр фашIынхэу ыкIи пшъэрылъыкIэхэр агъэнэфэнхэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх врачхэр, экспертхэр, медицинскэ сообществэм илIыкIохэр. Ахэм ащыщых — УФ-м и Федеральнэ ЗэIукIэ ФедерациемкIэ и Совет Адыгеим ыцIэкIэ хэтхэу Хьапсэрэкъо Муратрэ Александр Наролинымрэ, псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ АР-м и Министрэу Мэрэтыкъо Рустем, «Врачмэ я Хасэ» итхьаматэу, медицинэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу, ГБУЗ «НИИ НДХиТ ДЗМ»-м нейрохирургиемкIэ иотделение ипащэу Жанна Семеновар, Хасэм тхьаматагъор адызезыхьэхэрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Къуижъ Саидэрэ медицинэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу, УФ-м изаслуженнэ врачэу Ахмедхан Пшихачевымрэ.
Зэхэсыгъом къекIолIагъэмэ шIуфэс къарихыгъ Хасэм ицIыф гъэшIуагъэу, Москва щыпсэурэ адыгэ нахьыжъмэ я Совет итхьаматэу Агырбэ Юрэ.
— IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъ врачебнэ сообществэм и Хасэ-совет тэ непэ тызэхэзыщагъэр, ащ уахътэ кIэкIым шIуагъэ къэзытырэ структурэу зыкъыгъэлъэгъуагъ. Хасэм амалэу иIэхэр зэкIэ джыри икъоу ыгъэцэкIагъэхэп. Джыри зэшIохыгъэн фае пшъэрылъыбэ щыI. Ар апэрэмкIэ IэпыIэгъу зищыкIэгъэ сымаджмэ ягъэкIыгъэныр, кадрэ ныбжьыкIэмэ ягъэхьазырын лъыгъэкIотэгъэныр, зэдэлэжьэгъэныр. «Врачмэ я Хасэ» — зэIухыгъэ организаций, ащ ушъэфыгъэ пшъэрылъхэр ыгъэуцухэрэп, иIофшIэн шъхьэихыгъэу щыт. Тэ адыгэхэм тцIэ тырыпагэу зетэхьэ, адыгэмэ яIоф зыкIи къызэтырагъэуцуагъэп. Сыгу къыздеIэу сшIошъ мэхъу, непэрэ зэIукIэм IофыгъуакIэхэр, IофышIухэр къыкIэлъыкIощтых, — къыщиIуагъ ишIуфэс псалъэ Агырбэ Юрэ.
Псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ АР-м и Министрэу Мэрэтыкъо Рустем АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратэ ыцIэкIэ зэIукIэм хэлажьэрэмэ шIуфэс къарихыгъ ыкIи охътэ кIэкIым къыкIоцI организацием конференцие заулэ зэрэзэхищагъэр къыIуагъ. Шъолъырым ихабзэ органхэр «Врачмэ я Хасэ» иIофшIэн лъигъэкIотэным лъэшэу зэрэщыгугъухэрэр къыхигъэщыгъ.
Зэхахьэм къыдыхэлъытагъэу Жанна Семеновам 2024-рэ илъэсым Iоф зэрашIагъэм фэгъэхьыгъэ доклад къышIыгъ. Ащ къыIотагъ медицинскэ сообществэм хэхъоныгъэхэр зэришIыхэрэр, социальнэ гукъэкIэу щыIэхэр, специалистмэ яIэпэIэсэныгъэ ихэгъэхъон, шIэныгъэлэжь IофшIэныр ыкIи нэмыкI лъэныкъохэр зэрэлъагъэкIуатэхэрэр.
Организацие ныбжьыкIэм къыдэхъугъэхэм ащыщ къыхахьэхэрэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэр ыкIи зыщылажьэрэ шъолъырым зызэриушъомбгъугъэр. ЗырагъэжьакIэм врач 58-рэ ащ хэхьэгъагъэмэ, джы а пчъагъэр 250-м къехъугъ, ахэр нахьыбэрэмкIэ студент-медикмэ адэIэпыIэх, яIэпэIэсэныгъэ мафэ къэс зэрахагъэхъощтым пылъых. Санкт-Петербург, Волгоград, Краснодар, Ессентуки ыкIи Германием ащылажьэрэ врачхэри ахэм ахэтых. Ау анахьыбэрэр — нэбгыри 199-р — тишъолъырхэм ащыIэ врачых, гъэхъагъэхэр пэрытныгъэ зиIэ IэзапIэхэу ыкIи сымэджэщхэу Москварэ Московскэ хэкумрэ адэтхэм ащэлажьэх. «Врачмэ я Хасэ» лIыкIо гъэIорышIапIэхэр КъБР-м ыкIи КъЩР-м ащызэхэщэгъэнхэм зэхахьэм мэхьанэ щыратыгъ.
2024-рэ илъэсым «Врачмэ я Хасэ» отраслэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр ригъэкIокIыгъэх. Ахэм ащыщыгъэх Урысые научнэ-практическэ конференциеу «КIэлэцIыкIухэмрэ нахьыжъхэмрэ зэтегъэуцожьын IэзакIэу къафагъотырэр. Нейрореабилитациер» зыфиIорэр, нейрореабилитациемкIэ конференциер, еджэпIэ-семинарэу «КIэлэцIыкIухэмрэ нахьыжъхэмрэ къяузырэ эпилепсием игъэхъужьын епхыгъэ упчIэхэр» зыфиIорэр, ар Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щырагъэкIокIыгъагъ. Федеральнэ медицинэ гупчэмэ ащылажьэрэ специалистхэр яопыткIэ яIофшIэгъухэм къадэгощэгъагъэх, сымэджэ хьылъэхэм яIэзэгъэнымкIэ шIыкIэ шъхьафэу щыIэхэр ащ къыщаIотэгъагъэх.
Мы илъэсым Хасэм хэт врачмэ зыфэдэ къэмыхъугъэ операциехэр ашIыгъэх, ахэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр яIофшIэгъухэм ыкIи студентхэм джы къафаIотэн алъэкIыщт. ГущыIэм пае, УрысыемкIэ апэрэу, консольнэ хирургэу, МКъТУ-м илечебнэ факультет урологиемкIэ ыкIи хирургиемкIэ икафедрэ ипащэу Ахмедхан Пшихачевым роботическэ операцие илъэс 74-рэ зыныбжь сымаджэм фишIыгъ. ЗижъэжъыитIу адэбз уз зиIагъэм симультаннэ робот-ассистированние фашIыгъ ыкIи нэмыкI узэу иIэхэмкIи еIэзагъэх. Зы наркоз етыгъом адэбз узищэу иIэр ащ пагъэзыжьыгъ, ижъэжъыехэри псаоу къыфэнэжьыгъэх.
Зэхахьэм «Врачмэ я Хасэ» 2025-рэ илъэсым Iоф зэрашIэщт планыр зэхагъэуцуагъ, ар псауныгъэм икъэухъумэн, специалистмэ яIэпэIэсэныгъэ хэгъэхъогъэным нахьыбэрэмкIэ афэгъэхьыгъэу агъэпсыгъ. Апшъэрэ пшъэрылъэу яIэхэм ащыщых — шъолъыр лIыкIохэм зягъэушъомбгъугъэныр, научнэ ыкIи гъэсэныгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн лъыгъэкIотэгъэныр, социальнэ мэхьанэ зиIэ акциехэр регъэкIокIыгъэнхэр.
Гуманитарнэ, шIушIэ ыкIи гъэсэныгъэ программэхэм ахэлэжьэнхэм анаIэ джащ фэдэу тырадзагъ. Зыдэлэжьэщтхэ лъэныкъохэу агъэнэфагъэхэр:
— зэфэшъхьаф медицинскэ сэнэхьатхэм азыфагу зэдэлэжьэныгъэу арылъым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр;
—наукэм, гъэсэныгъэм ыкIи практикэм язэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэр;
—медицинэ гъэсэныгъэм исистемэ нахьышIу шIыгъэныр;
—медицинэ сэнэхьатыр Урысые Федерацием щалъытэу шIыгъэныр.
ЗэIукIэшхом ишIуагъэкIэ медицинэм епхыгъэ упчIабэ зэхафыгъ, профессиональнэ сообществэм хахьэхэрэр яшIэныгъэхэмкIэ, опытэу аIэкIэлъхэмкIэ зэхъожьыгъэх.