ЧIэтIупщыгъо квалификационнэ IофшIэныр дэгъу дэдэу къыщаухъумагъ экологием ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн икафедрэ, ар «Къулыкъур ахьзэ егъэджэгъэнхэр» зыфиIорэ проектым къыдыхэлъытагъэу щытыгъ, ипащагъэр биологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Елена Кучинскэр ары.

Магистерскэ чIэтIупщыгъо квалификационнэ IофшIэнэу Мария Краснощёковам ыгъэцэкIагъэр «Экологическэ гъэсэныгъэр ыкIи экологическэ культурэр пыдзафэхэм алъэныкъокIэ Краснодар краим щыпсэухэрэм ахэлъхьэгъэныр» зыфиIорэр ары, зыфэгъэхьыгъэр непэрэ мафэм гумэкIыгъо шъхьаIэхэм ащыщ, цIыфхэм пыдзафэхэр зэрадэзекIохэрэр, ащ культурэ гъэнэфагъэ ахэлъэу дэпсэунхэм тегъэпсыхьагъ.

Магистранткэм теоретическэ лъапсэу Iофым фишIыгъэм дакIоу экологэ-гъэсэныгъэ ыкIи гъэсэныгъэ IофшIэныр дигъэцэкIагъ.

Мария Краснощёковам «хэкIхэм яреформэ» зиягъэ екIырэ лъэныкъор къыгъэнэфагъ, ар тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъоу фэсакъынхэм цIыфхэр зэремыгупшысэхэрэр, ащ фэшI ахэм шапхъэхэр ягъэшIэгъэнхэр, культурэр ахэлъхьэгъэныр игъоу ылъытагъ.

Краснодар краим и чIыдагъэ-энергетическэ комплекс ыкIи ипсэупIэ-коммунальнэ хъызмэт иминистрэ игуадзэу лажьэзэ Мария Николай ыпхъум амал иIагъ шIэныгъэ ушэтынхэр мы IофымкIэ ышIынхэу, Краснодар краим щыпсэухэрэр зэкIэ къызэдыригъэубытынэу, социальнэ ыкIи ныбжь зэфэмыдэныгъэхэр къыдилъытэнхэу, IофшIэкIэ шапхъэу къыхахыгъэхэр ыуплъэкIунхэу, ащ дакIоу цIыфхэм экологием ылъэныкъокIэ яшIэныгъэхэм ахигъэхъонэу.

Авторым краим амалэу IэкIэлъхэр зэкIэ зэфихьысыжьыгъэх, экологием ылъэныкъокIэ цIыфхэм шIэныгъэхэр ягъэгъотыгъэным, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр ащ фэпIугъэнхэм, пыдзафэмэ Iоф адэзышIэщт IэпэIэсэныгъэ зыхэлъ IофшIакIохэр гъэхьазырыгъэнхэм ыкIи хэбзэгъуцугъэхэу агъэцэкIэщтхэр штэгъэнхэм адэлэжьагъ. IофшIэным материалэу къыфигъэхьазырыгъэр бэ дэд, зэфэхьысыжьэу ышIыгъэхэмкIэ шъолъырым ыкIи ащ ыкIыбхэм ащыбгъэфедэн плъэкIыщт.

ЧIэтIупщыгъо квалификационнэ IофшIэным ирецензентэу, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн и Урысые обществэ и Краснодарскэ къутамэ итхьаматэ игуадзэу, КО РГО грантхэмкIэ экологием икомиссие иэкспертэу, цIыфхэм яфитныгъэхэр ыкIи гражданскэ обществэр къэухъумэгъэнымкIэ Краснодар краим игубернатор исовет хэтэу, гъэсэныгъэ программэмэ яавторэу, техническэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, доцентэу Нина Витульскэм зэрилъытэрэмкIэ, Мария Краснощековам иушэтынхэр методическэ пособием фэдэу гъэсэныгъэ Iофхэм ахэбгъахьэхэмэ хъущт.