Къэлэ экологием еколIакIэхэр къыфагъоты
«Къалэу узщыпсэурэр къэухъум» — джащ фэдэ шъхьэ иIэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым икIэлэегъаджэхэм ыкIи истудентхэм апае Iэнэ хъурае Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ тхылъеджапIэ щызэхащагъ.
Экологическэ информацием и Гупчэу «ХьакIэщ уцышъор» зыфиIорэм иIофшIэн къыдыхэлъытагъэу зэIукIэр зэхащагъ. Ащ хэлэжьагъэхэр къэлэ псэукIэм, уахътэм диштэрэ технологиехэу ыкIи экологическэ екIолIакIэу къыфагъотыхэрэм, непэ агъэфедэхэрэм атегущыIагъэх.
Биологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, МКъТУ-м идоцентэу Оксана Борсук Iэнэ хъураем къекIолIагъэхэр урысые ыкIи американскэ научнэ екIолIакIэхэу псым игъэкъэбзэнкIэ агъотыхэрэмэ нэIуасэ афишIыгъэх ыкIи ащ фытегъэпсыхьэгъэ инновационнэ приборэу ПВК-р аригъэлъэгъугъ, ар петербургскэ шIэныгъэлэжьмэ къаугупшысыгъ. А пкъыгъомкIэ псым хэлъ бактериехэмрэ вирусхэмрэ хагъэкIын алъэкIы, аукъэбзы. Оксана Юрий ыпхъум къызэриIуагъэмкIэ, псым иукъэбзын заухым ыуж, ащ изэтегъэуцожьын -500 мВ-м нэсыгъ, pH-м 6,5-рэ къыгъэлъэгъуагъ, псы укъэбзыгъэм ыкIыIу телъэшъуагъэр лъым ыкIыIу телъэшъуагъэм лъыкIэхьагъ. Студентмэ пкъыгъом Iоф рагъэшIагъ, нэужым ащ ыукъэбзыгъэ псым ешъуагъэх.
Ащ къыкIэлъыкIоу ландшафтнэ архитектурэм ыкIи мэз Iофым якафедрэ икIэлэегъаджэу Азида Ямовам цифрэ платформэр къаригъэлъэгъугъ, Мыекъуапэ ичъыгхатэ-парковэ искусствэу щагъэпсырэр кафедрэм щызэхафыгъ. Проектыр зыхьазырырэм, платформэм паркэу къалэм дэтмэ зэкIэмэ афэгъэхьыгъэ къэбарыр рагъотэщт: ахэмэ уц зэфэшъхьафэу къащыкIыхэрэр, архитектурнэ шапхъэу щагъэфедагъэхэр, Мыекъуапэ иуцышъо лъэныкъо зэрэзэтегъэпсыхьагъэр. А платформэр зыIэ къизгъахьэрэмэ Мыекъуапэ икъэлэ паркхэр зэрагъэшIэшъущтых, ищыкIагъэ хъумэ занкIэу специалистмэ упчIэхэр аратынхэ алъэкIыщт. Мыекъуапэ жьыр къызэрэщепщэрэ шIыкIэр, псэолъэшI IофшIэнхэр агъэцакIэхэ хъумэ къыдалъытэн фае лъэныкъохэм джащ фэдэу атегущыIагъэх.
Экологическэ викторинэу зэхащагъэмкIэ Iэнэ хъураер зэфашIыжьыгъ. ТхылъеджапIэм иIофышIэу Виолетта Никодоровам тыкъэзыуцухьэрэ дунаим фэгъэхьыгъэ упчIэхэр къафигъэхьазырыгъагъэх. Джэуап тэрэз къэзытыжьырэ студентмэ IэшIу-IушIухэр аратыщтыгъэх.
Гушхуагъэ ахэлъэу тичIыопс тегущыIагъэх, наукэр, технологиехэр ыкIи экологическэ пшъэдэкIыжьыр ащ щызэголъыгъэх, пшъэрылъыкIэхэр ахэм къахэкIэу зыфагъэуцужьыгъэх.