Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Iэнэ хъураем изэхэсыгъоу «Научнэ-гъэсэныгъэ кластерыр — хэгъэгум ыкIи Адыгэ Республикэм яэкономикэ пае амалхэр» зыфиIорэр щыкIуагъ. Ащ хабзэм иорганхэм, научнэ сообществэм, гъэсэныгъэ организациехэм ыкIи Урысыем ибизнес ялIыкIохэр зэфищагъэх.

Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ Iэнэ хъураем хэлажьэрэмэ шIуфэс къарихыгъ Адыгэ Республикэм и Правительствэ итхьаматэ игуадзэу — АР-м финансхэмкIэ и Министрэу Виктор Орловым. Зэхэсыгъор зезыщагъэр компаниеу RUSEED зыфиIорэм игъэIорышIапIэ игъусэгъоу Марк Гехт. Ахэмэ ягущыIэхэм къащыхагъэщыгъ стратегическэ мэхьанэу проектым иIэр, хэгъэгум иагропромышленнэ комплекс технологическэ шъхьафитныгъэ иIэнымкIэ ишIуагъэу къэкIощтыр ыкIи наукэр, гъэсэныгъэр ыкIи бизнесыр зэпхыгъэнхэмкIэ зэрэамалышIур. Адыгэ Республикэм междисциплинарнэ научнэ-гъэсэныгъэ кластерыр зэрэщызэхащэрэр ары темэ шъхьаIэу зэхэсыгъом фэхъугъэр. Агробиотехнопаркэу «Кластер Вавилов» зыфиIорэр зэрэгъэпсыгъэщтым Марк Гехт къытегущыIагъ. Наукэр, гъэсэныгъэр ыкIи къэралыгъор зэгъусэхэу, лъэныкъуищ индустриализациеу зэрэщытыщтыр къыриIотыкIыгъ.

Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм ащыIэ апшъэрэ еджапIэхэу агропромышленэ комплексым кадрэхэр фэзыгъэхьазырхэрэм яректорхэр, институтмэ, научнэ гупчэмэ япащэхэр зэхэгущыIэжьым хэлэжьагъэх: ФИЦ «Всероссийский институт генетических ресурсов растений имени Н.И. Вавилова» зыфиIорэм ипащэу Елена Хлесткинар; ФИЦ «Института цитологии и генетики Сибирского отделения Российской академии наук» зыфиIорэм ипащэу Алексей Кочетовыр; ФНЦ «Всероссийский научно-исследовательский институт СОИ» зыфиIорэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэ Елена Волковар; «Первомайская селекционно-опытная станция сахарной свёклы» зыфиIорэм иIэшъхьэтетэу Алексей Логвиновыр; «Федеральный исследовательский центр картофеля им. А.Г. Лорха» зыфиIорэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэ Василий Бызовыр; мэкъу-мэщым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ дирекциеу Федеральнэ научнэ-техническэ программэм ипащэу Ирина Лаврентьевар; Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ; Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Мамый Даутэ; Казанскэ къэралыгъо аграрнэ университетым ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Ильшат Нуриевыр; Урысые къэралыгъо аграрнэ университетым молекулярнэ селекциемкIэ, клеточнэ технологиехэмкIэ ыкIи семеноводствэмкIэ кафедрэм иIэшъхьэтетэу — МСХА К.А. Тимирязевэм ыцIэ зыхьырэм Сократ Монахос; ФИЦ «Всероссийский институт генетических ресурсов растений им. Н.И. Вавилова» зыфиIорэм ипащэ иупчIэжьэгъоу Оксана Чернышовар; Мыекъопэ опытнэ станцием — ВИР-м икъутамэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Сапые Юрэ.

Экспертмэ къызэрэхагъэщыгъэмкIэ, къэкIырэ уцмэ ягенетическэ ресурс ары технологическэ пэрытныгъэр къэзыгъэпсышъущтыр ыкIи биоэкономикэм хэхъоныгъэ езыгъэшIышъущтыр.

Шъхьафэу тегущыIагъэх мэкъу-мэщ отраслым инаучнэ лъэныкъо гъэбаигъэным пае кадрэхэм ягъэхьазырын зэрэдэлэжьэщтхэм. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ республикэм мэкъу-мэщ гъэсэныгъэр зэрэщыгъэпсыгъэм ыкIи практикэм тегъэпсыхьагъэу зэрэрагъаджэхэрэ шапхъэхэм ягугъу къышIыгъ. Ащ къыкIигъэтхъыгъ экономикэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ кадрэхэм ягъэхьазырын комплекснэ екIолIакIэ зэрэфашIырэр, мэхьанэ иIэу зэрэщытыр. Пилот зэрымыс аппаратхэу непэрэ уахътэм къэухъумэным имызакъоу, гражданскэ секторми ащагъэфедэрэр щысэу къыхьыгъэхэм ащыщ.

«Кластерэу Вавиловым» игъэпсын къызхэкIыгъэм зыщызэхэгущыIэжьхэрэм пчъагъэрэ игугъу къыщашIыгъ. Кластерым ипроект комплекснэ научнэ-ушэтын ыкIи гъэсэныгъэ экосистемэу ары зэрагъэнафэрэр. Ащ иструктурэ хагъэхьанхэу рахъухьэх селекционнэ-семеноводческэ гупчэу лъэпкъыкIэхэр ыкIи гибридхэр къызщаугупшысыщтхэр, молекулярнэ лабораториеу генетическэ уплъэкIунхэр ыкIи маркернэ селекциехэр зыщашIыщтхэр, джащ фэдэу опытнэ Iахьхэу шъофхэм ащыряIэщтхэм ушэтынхэр щырагъэкIокIынхэр. Мэхьанэшхо зэратырэмэ ащыщ гъэсэныгъэ ыкIи социальнэ инфраструктурэр. Лекториехэмрэ гъэсэныгъэ гупчэхэмрэ ахагъэхъощт, кIэлэеджакIомэ апае джыри мэкъу-мэщ классыкIэхэр атIупщыщтых, IофшIакIомэ апае унэхэр ашIыщтых ыкIи лъэныкъуабэ къызэдэзыубытырэ къэгъэлъэгъонхэр, конференциехэр, форумхэр, Iофтхьабзэхэр зыщырагъэкIокIыщтхэр агъэпсыщтых. Экспертмэ зэралъытэрэмкIэ, Адыгэ Республикэм научнэ гупчэ лъэхъаныкIэм диштэу иIэ хъущт, IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъ рабочэ чIыпIэхэр агъотыщтых, шъолъырым инвестициеу къыхалъхьэрэмэ къахэхъощт, апшъэрэ НИИ-м ыкIи еджапIэхэм зэхэт ушэтынхэр адашIыщтых.

Iэнэ хъураем зэфэхьысыжьхэр фашIыхэзэ, ащ хэлэжьагъэмэ къыхагъэщыгъ проектым къешIэкIыгъэ профессиональнэ сообществэр щыIэ зэрэхъугъэр, зэхэт научнэ гукъэкIхэр зэратIупщышъущтхэр, бизнесым гъусэныгъэу дыряIэр зэрагъэпытэщтыр, апшъэрэ еджапIэхэр, ныбжьыкIэхэр технологическэ Iофхэм къазэрэхагъэлэжьэщтхэр. Зэхэсыгъом къыгъэшъыпкъэжьыгъ «Кластерэу Вавиловым» амалышхохэр зэриIэхэр, Адыгэ Республикэм инаучнэ-технологическэ хэхъоныгъэ зэрэфэIорышIэрэр, непэрэ уахътэм диштэрэр агробиотехнологическэ отраслыр хэгъэгум щыгъэпсыгъэнымкIэ шIуагъэ къызэритыщтыр.