Тхьэмафэм къыкIоцI Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр зы научнэ площадкэ инэу щытыгъ, ащ кIэлэегъаджэхэр, студентхэр, ушэтэкIо ныбжьыкIэхэр ыкIи профильнэ организациемэ ялIыкIохэр зэрипхыгъэх.

Программэм хэтыгъэх лекциехэр, Iэнэ хъураехэр, мастер-классхэр, научнэ семинархэр, турнирхэр ыкIи конференциехэр. Тематикэр зэфэшъхьафыгъ, ащ хэхьагъэх экологиер, экономикэр, энергетикэр, транспортыр, фармацевтикэр, химиер, цифрэ технологиехэр, аграрнэ наукэр ыкIи культурнэ кIэныр.

МКъТУ-м иэкологическэ факультет зэхищагъэх научнэ-гъэсэныгъэ Iофтхьабзэхэр, ахэмэ упчIэ зэмылIэужыгъуабэ зэлъаубытыгъ —флористическэ зэфэмыдэныгъэр къэухъумэгъэным къыщыублагъэу климатическэ ушэтынхэм анэсыжьэу. Экологием ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ кафедрэм идоцентэу Галина Гунинар лекциеу «Адыгэ Республикэм макIэу къыщыкIырэ уц лъэпкъхэр» зыфиIорэм къеджагъ, а Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэр наIуасэ афэхъугъэх тхылъ Плъыжьым дагъэхьагъэхэм, ахэр нахь макIэ зэрэхъухэрэм яушъхьагъуи тегущыIагъэх, къэгъэнэжьыгъэнхэмкIэ практическэ шIыкIэу агъэфедэхэрэр къыраIотыкIыгъэх. Экологическэ повесткэр лъигъэкIотагъ Iэнэ хъураеу «Современные проблемы инвайдеров экосистем Республики Адыгея» зыфиIорэм. Профильнэ ведомствэхэм ыкIи чIыопсым икъэухъумэн организациехэм ялIыкIохэр ахэплъагъэх упчIэхэу флорэм ыкIи фаунэм щыщхэу, ау ямылъэпкъхэу къахэхьагъэхэм, джащ фэдэу уасэ зиIэ чъыг лъэпкъхэм якIодынкIэ щынагъоу щыIэм — кIаем, чъыгаем, шхъомчым, самшитым. Анахьэу анаIэ зытырадзагъэр инвазивнэ лъэпкъхэу «ясенeвая златка», «липовый клоп» ыкIи «самшитовая огневка» зыфаIохэрэр ары, ахэмэ яягъэу къакIорэм, шъолъырым зызэрэщаушъомбгъурэм зэрэпэуцущтхэ шIыкIэхэм зэдягупшысагъэх. ЗэхъокIыныгъэ инэу хъухэрэм ятемэ пидзэжьыгъ Iэнэ хъураеу «Климатэу зэхъокIырэр: къыкъокIырэ гумэкIыгъохэр, шъолъыр экологическэ гумэкIыгъохэр, ахэр зэрэдагъэзыжьхэрэр» зыфиIорэм. МКъТУ-м ишIэныгъэлэжьхэмрэ Кавказскэ къэралыгъо чIыопс биосфернэ заповедникым, Къэрэщэе-Щэрджэс къэралыгъо университетым, тыкъэзыуцухьэрэ дунаир уплъэкIугъэнымкIэ ыкIи гидрометеорологиемкIэ Адыгэ Гупчэм, Урысые географическэ обществэм ыкIи профильнэ организациехэм ялIыкIохэмрэ зэгъусэхэу климатическэ зэхъокIыныгъэхэм, гидрологическэ трансформациеу хъухэрэм ыкIи геоморфологическэ процессхэм афэгъэхьыгъэхэ ушэтынхэр къагъэлъэгъуагъэх, ахэр КъохьэпIэ Кавказым ибиот зэрэхэлажьэхэрэр къыраIотыкIыгъ. Iофтхьабзэм хэлажьэрэмэ къыхагъэщыгъ междисциплинарнэ зэдэлэжьэныгъэм мэхьанэ зэриIэр, джащ фэдэу зэхэтхэу практическэ екIолIакIэхэр къызэрагъотыхэрэм яшIуагъэ къызэрэкIорэр, ахэр зэкIэ климатическэ зэхъокIыныгъэхэм язэрар нахь макIэ шIыгъэнхэм фэIорышIэх. ЗэхэгущыIэжь площадкэм программэу «Урысые наукэр орэпсэу!» зыфиIорэм зэфишIыжьыгъ, ащ экологием ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ кафедрэм иIофышIэхэмрэ чIыопс паркэу «ТхьакIэшху» зыфиIорэм илIыкIохэмрэ зэхэтхэу, АКъУ-м ишIэныгъэлэжьхэр ягъусэхэу макIэу къэкIырэ уцхэмрэ хьаIухэмрэ атегущыIагъэх, чIыопсэу анахь лъэшэу къагъэгъунэхэрэм ягугъу ашIыгъ. Ащ лъыпыдзагъэу Iэнэ хъураеу «Мэзым икъэухъумэн непэрэ мафэм гумэкIыгъоу къыздихьыхэрэр» зыфиIорэр рагъэкIокIыгъ, ар зэхащагъ

экологическэ факультетым идеканэу Галина Коноваловамрэ ландшафтнэ архитектурэм ыкIи мэз Iофым якафедрэ ипащэу Наталья Трушевамрэ. Ащ къыдыхэлъытагъэу мэзхэм якъэухъумэнрэ язэтегъэпсыхьажьыгъэнрэ апылъ Iофхэм атегущыIагъэх.

Экономикэмрэ гъэIорышIэнымрэкIэ МКъТУ-м ифакультет гъэсэныгъэ ыкIи зэхэгущыIэжь Iофтхьабзэ зэкIэлъыкIохэр зэхищагъэх, ахэмэ научнэ ушэтынхэмрэ непэрэ мафэхэм адиштэрэ профессиональнэ Iофыгъохэмрэ зэрипхыгъэх. Гупчэ хъугъэ-шIагъэу щытыгъэр семинарэу «ЦIыф лъэпкъым анахь мэхьанэ ин зиIэ ушэтынэу ышIыгъэхэр» зыфиIорэр ары. Факультетым идеканэу Ешыгоо Светланэ Iофтхьабзэм хэлажьэрэмэ агу къыгъэкIыжьыгъ мэфэкIым ихэгъэунэфыкIын къызщежьагъэр, ащ тарихъэу пылъыр ыкIи наукэм къэралыгъомрэ обществэмрэ чIыпIэу ащиубытрэр. Научнэ IофшIэнымкIэ деканым игуадзэу Хьамырзэ Саидэ анаIэ атыригъэдзагъ научнэ ушэтынышхоу ашIыгъэхэмрэ гъэхъагъэхэмрэ экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэр къазэрэкIэлъыкIорэр. Семинарыр студентмэ яджэпсалъэмэ лъагъэкIотагъ, ахэр лъэныкъоу «Экономикэм» щеджэх, ядокладхэр поведенческэ экономикэм, джэгукIэхэм яасимметричнэ информацием итеорие, ыкIи фэшъхьаф концепциехэу Нобелевскэ премиехэр зыфагъэшъошагъэхэм афэгъэхьыгъагъэх. Шъхьафэу зэхафыгъ я XX-рэ лIэшIэгъум научнэ ушэтынышхоу щашIыгъэхэм, дунаим иэкономическэ моделым зиIахь хэзылъхьагъэхэм. Ащ къыкIэлъыкIоу мастер-классыр зэхащагъ, ар зэрищагъ менеджментымкIэ ыкIи шъолъыр экономикэмкIэ кафедрэм икIэлэегъаджэ шъхьаIэу Сергей Бабиным, темэу иIагъэр: «Развитие личного бренда». Iофтхьабзэм хэлэжьагъэмэ зэфэхьысыжьхэр ашIыгъэх, лъыгъэкIотэгъэным истратегие тегущыIагъэх, уасэ зиIэ предложениехэр къахьыгъэх ыкIи хэукъоныгъэу ашIыгъэхэм ахэплъэжьыгъэх. Научнэ-зэлъашIэрэ лекциеу «Нескучная наука» зыфиIорэмкIэ зэкIэлъыкIорэ Iофтхьабзэхэр зэфашIыжьыгъэх, ар зэхащагъ маркетингымкIэ, сервисымкIэ ыкIи туризмэмкIэ кафедрэм иIофышIэхэм. Зезыщагъэр магистрантэу лъэныкъоу «ХьакIэщ Iофым» феджэрэ Михаил Рай. Ежь ышъхьэкIэ научнэ IофшIэнэу ыгъэцэкIагъэхэм, ушэтынэу ышIыгъэхэм, магистерскэ диссертациеу ытхыгъэм ар къатегущыIагъ, ащ пае непэрэ информационнэ амалхэр къызэрэзфигъэфедагъэхэр, научнэ IофшIэныр нахь псынкIэ къызэрэфашIыгъэр, научнэ хэутынхэр зэригъэхьазырыгъэхэр къыриIотыкIыгъэх ыкIи нэмыкIыбэхэм ягугъу къышIыгъ.

Научнэ-зэлъашIэрэ лекциеу «Надежные и гибкие распределительные сети» зыфиIорэр зэрищагъ чIыдэгъэ Iофым ыкIи энергетикэм якафедрэ идоцентэу Николай Старковым. АнаIэ зытырадзагъэр — Урысыем иэнергосистемэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр, цифрэ децентрализованнэ малоуглеродистэ инфраструктурэ гъэпсыгъэныр, пилотнэ проектхэу автокластернэ хъытыухэр зыхэтхэр шIыгъэнхэр ыкIи атомнэ энергетикэм хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм зэрэфакIохэрэр ары. ЧIыдэгъэ Iофым ыкIи чIыгу гъэпсыным якафедрэ джащ фэдэу Iэнэ хъурае щызэхащагъ, пилот зэрымыс быбырэ аппаратхэм ягъэпсэолъэнкIэ гугъапIэу щыIэхэм афэгъэхьыгъагъ. А темэмкIэ доклад къышIыгъ Пшызэ къэралыгъо мэкъу-мэщ университетым икафедрэ ипащэу Николай Курченкэм. Пилот зэрымыс быбырэ аппаратхэр агропромышленнэ комплексым, геодезическэ ыкIи маркшейдерскэ IофшIэнхэм зэращагъэфедэщтхэм атегущыIагъэх. Студентмэ ушэтынэу ашIыгъэхэм язэфэхьысыжьхэр къагъэлъэгъуагъэх, озонированием мэкъу-мэщ культурэхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэмкIэ шIуагъэу къытырэр, джащ фэдэу фабэ къэзытыщт водороднэ уцупIэм имэхьанэ зэхафыгъ. ТранспортымкIэ Донецкэ академием игъусэхэу инженернэ факультетым я XII-рэ ЗэIухыгъэ апшъэрэ еджэпIэ конференциеу «Транспортнэ отраслым хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным игугъапIэ ыкIи гумэкIыгъоу епхыгъэхэр» зыфиIорэр рагъэкIокIыгъ. Конференцием иIофшIэн къыдыхэлъытагъэу транспортнэ системэхэм яцифровизацие, логистикэм, экономикэм ыкIи фитныгъэ лъэныкъохэм атегущыIагъэх.

Фармацевтическэ факультетым научнэ ыкIи гъэсэныгъэ Iофтхьабзэ зэкIэлъыкIохэр щыкIуагъэх, ахэр афэгъэхьыгъагъэх фармацевтическэ химием ыкIи прикладной ушэтынхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм. Хъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэу щытыгъэр научнэ семинарэу «Рубежи фармацевтической химии — открытие, анализ лекарств» зыфиIорэр ары. Фармацевтическэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, РАН-м ипрофессорэу Ифрат Зилфикаровым фармацевтическэ химием иуцун фэгъэхьыгъэ тарихъ къэбарыр къыIотагъ ыкIи фармацевтическэ анализым, джащ фэдэу Iэзэгъу уцхэм ястандартизацие алъэныкъокIэ непэрэ мафэм зэрэпсэухэрэм ащигъэгъозагъэх. Анахьэу ынаIэ тыридзагъ Iэзэгъу уцхэм ящынэгъончъэгъэрэ ядэгъугъэрэ апае ашIэхэрэм. Программэ ипрактическэ лъэныкъо изгъэкъужьыгъэр химиемкIэ фармацевтическэ турнирэу зэхащагъэр ары, ащ зэкIэ курсмэ арыс студентхэр хэлэжьагъэх. ГъэцэкIэнэу Iофтхьабзэм хэтмэ къашIыгъэхэр органическэ, неорганическэ, аналитическэ ыкIи фармацевтическэ химием фытегъэпсыхьэгъагъэх, команднэ IофшIэным шIуагъэу пылъхэр къагъэлъэгъуагъэх. Турнирыр зэрищагъ фармацевтическэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, фармацие кафедрэм идоцентэу Ростислав Гаченко.

Научнэ повесткэр лъигъэкIотагъ Iэнэ хъураеу «Органическая химия в нашей жизни: органическое производство в России и использование органических сорбентов» зыфиIорэм, ар химиемкIэ кафедрэм иIофышIэхэмрэ истудентхэмрэ зэхащагъ, Органическэ продукциер Урысыем зэрэщыIуагъэкIырэм, чIыгум идэгъугъэ икъызэтегъэнэжьын зэрэдэлажьэхэрэм ыкIи экологиер зыпкъ игъэтыгъэным Iофтхьабзэм щатегущыIагъэх. Экспериментальнэ Iахьыр зыгъэхьазырыгъэр кIэлэегъэджэ шъхьаIэу Наталья Корсун.

Урысые общественнэ движениеу «ШIэныгъэм» ишъолъыр къутамэ игъусэхэу лекцие зэкIэлъыкIохэр зэхащагъэх, ахэр адыгэмэ ямэкъу-мэщ лъэпкъхэм якъэгъэнэжьын фэгъэхьыгъагъэх. Мэкъу-мэщ продукцием икъыдэгъэкIын технологиехэм якафедрэ ипащэу Мамсыр Нурбыйрэ доцентэу   Мария Галичевамрэ къыкIагъэтхъыгъ чIыпIэ лъэпкъхэм ягенетическэ зэфэмыдэныгъэ къэгъэнэжьыгъэным ыкIи шъолъырым имэкъу-мэщ сектор хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным пае Iофыбэ зэрашIэрэр.

МКъТУ-м и «Точка кипение» научнэ практикэхэм я Урысые марафон ригъэкIокIыгъ. Университетыр къагъэлъэгъуагъ маркетингымкIэ, сервисымкIэ ыкIи туризмэмкIэ кафедрэм идоцентэу Светлана Новиковамрэ информационнэ щынэгъончъэнымкIэ ыкIи прикладной информатикэмкIэ кафедрэм ипащэу Цундышкэ Вячеславрэ. Марафоным къыдыхэлъытагъэу Вячеслав Юрий ыкъом докладэу «Адаптивные системы кибербезопасности для роя БПЛА: обнаружение аномалий на основе ИИ в реальном времени» зыфиIорэр къышIыгъ, пилот зэрымыс быбырэ аппаратмэ ящынэгъончъагъэкIэ непэрэ екIолIакIэхэр зыфэдэхэр къыIотагъэх.

Культурнэ кIэным икъэухъумэн фэгъэхьыгъэ лекцием къеджагъ стандартизациемкIэ, метрологиемкIэ ыкIи товарнэ экспертизэмкIэ кафедрэм идоцентэу КIэдэкIое Нафсэт, лекцием ыцIагъэр: «КIакIом идын искусствэ: хабзэхэр ыкIи непэрэ щыIакIэр». ЗэIукIэгъум къыщагъэлъэгъуагъ непэрэ уахътэм диштэрэ адыгэ шъуашэхэу лъэпкъ нэшанэхэр къызыхэщыхэрэр, модэм зы лъэныкъомкIэ диштэхэрэр.

ПсэолъэшI ыкIи машIо щынэгъончъэным алъэныкъохэм афеджэрэ студентмэ апае кинофильмэу «Мыекъуапэ революцием ыпэкIэ» зыфиIорэр къагъэлъэгъуагъ, ар къэзгъэхьазырыгъэхэр Самсон Хачатрянрэ Ирина Корневамрэ. Тематическэ викторинэмкIэ зэхахьэр аухыгъ, архитектурнэ кIэным ыкIи псэупIэхэр машIом щыухъумэгъэнхэм афэгъэхьыгъэ шIэныгъэхэр Iофтхьабзэм хэлажьэрэмэ ашъхьэ къырахыгъ.

Iофтхьабзэу рагъэкIокIыгъэмэ нафэ къашIыгъ МКъТУ-м инаучнэ IофшIэн лъэныкъуабэ зэрэзэдиубытрэр — мэкъу-мэщым къыщыублагъэу медицинскэ ушэтынхэм ыкIи цифрэ технологиехэм, культурологием ыкIи инженернэ дисциплинэхэм анэсыжьэу, а зэпстэумэ университетым янаучнэ зыкIыныгъэ къагъэпсы.