МКъТУ-м гъэсэныгъэ программэу иIэхэмкIэ лъэгапIэм зэрэтетыр Урысыем иминистерствэ изэнэкъокъухэм къащигъэшъыпкъэжьыгъ
Илъэс къэс Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр гъэсэныгъэмкIэ Урысыем и Министерствэ изэнэкъокъухэм ахэлажьэ. Iофтхьабзэхэм япшъэрылъыр — сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр ыкIи хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр. ГукъэкIыр агъэцакIэ лъэпкъ проектышхоу «Гъэсэныгъэ» зыфиIорэм елъытыгъэу.
2025-2026-рэ еджэгъу илъэсхэм университетым программэу иIэхэмкIэ илъэгапIэ джыри зэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ. ГъэсэныгъэмкIэ Урысыем и Министерствэ иIофтхьабзэхэм МКъТУ-м игукъэкIищ хагъэхьагъ, ары пэпчъ пшъэрылъ гъэнэфагъэ иIэу щыт ыкIи ныбжьыкIэхэм ясэнаущыгъэ хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм афытегъэпсыхьагъэх:
• НыбжьыкIэ проектхэм я Урысые зэнэкъокъоу «Уигухэлъ факIу!»
Проектым зэрепхых зэтегъэпсыхьэгъэныр, гуфакIор, медиа, IT-р, псауныгъэм икъэухъумэн ыкIи предпринимательствэр. Ащ ипшъэрылъыр — ныбжьыкIэхэм ящыIэныгъэкIэ еплъыкIэу яIэр гъэпсыгъэныр, социальнэ мэхьанэ зиIэ гукъэкIхэр гъэпытэгъэнхэр, проектнэ командэмэ IэпыIэгъу ятыгъэныр ыкIи сэнэхьатыр къыхэхынымкIэ яшIуагъэ арагъэкIыныр.
Зэнэкъокъум ипащэр: маркетингым, сервисым ыкIи туризмэм якафедрэ идоцентэу, МКъТУ-м и «Точка кипение» ипрограммнэ пащэу Светлана Новиковар ыкIи администраторэу Мария Тамахинар.
• Студенческэ гукъэкIхэм я Урысые зэнэкъокъоу «Мэкъу-мэщыр»
Гурыт профессиональнэ гъэсэныгъэ учреждениехэм ащеджэрэ студентхэр ары хэлажьэхэрэр, лъэныкъохэу зоотехниер, агроинженериер, экологическэ щынэгъончъагъэр ыкIи инновационнэ технологиехэр агропромышленнэ комплексым зэрэщагъэфедэхэрэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр. Анахьэу анаIэ зытырадзэрэр предпринимательскэ амалхэм ахагъэхъоныр, пэрытныгъэ шэнхэр, практическэ опытыр агъэфедэныр. Проектым ишIуагъэкIэ мэкъу-мэщ лъэныкъом щеджэнхэу МКъТУ-м къычIахьэрэр нахьыбэ мэхъу.
Проектым ипащэр: мэкъу-мэщ продукцием ипроизводствэ итехнологиехэм якафедрэ ипащэу, мэкъу-мэщ шIэныгъэхэмкIэ докторэу Мамсыр Нурбый.
• Профильнэ классхэм ащеджэрэ кIэлэеджакIохэм япроектхэмкIэ зэнэкъокъу
2018-рэ илъэсым къыщыублагъэу зэнэкъокъур кIэлэеджакIохэм адэIэпыIэ ушэтын ыкIи проектнэ амалэу яIэхэр къызэIухыгъэнхэмкIэ адэIэпыIэгъэныр. Ащ хэлажьэхэрэмэ зэхафых десэхэу инженернэ, химико-биологическэ, медико-фармацевтическэ ыкIи социально-экономическэ лъэныкъохэмкIэ къаратыхэрэр. Пшъэрылъ шъхьаIэр — кIэлэеджакIомэ наукэр шIу ягъэлъэгъугъэныр, гукъыдэчъхэр егъэджэн программэм фягъэшIыгъэныр.
Проектым ипащэр: хьисапым, физикэм ыкIи системнэ анализым якафедрэ ипащэу, физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Татьяна Деминар.
Научнэ IофшIэнымкIэ ыкIи инновационнэ хэхъоныгъэмкIэ проректорэу, философскэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Татьяна Овсянниковам къыхегъэщы: «Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр гъэ къэс гъэсэныгъэмкIэ Урысыем и Министерствэ изэнэкъокъухэм ахэлажьэ, университетым хахъо ышIынымкIэ ар лъэныкъо шъхьаIэу ылъытэзэ. Тэ гухэлъ шъхьаIэу тиIэр — сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэр ыкIи хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэнхэр ары, ятворческэ ыкIи профессиональнэ амалхэр къызэIухыгъэнхэр, федеральнэ проектэу «Гъэсэныгъэ» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу ар гъэцэкIэгъэныр. Мы 2025-2026-рэ еджэгъу илъэсхэм университетым программэу иIэхэмкIэ илъэгапIэ джыри зэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ, гъэсэныгъэмкIэ Урысыем и Министерствэ иIофтхьабзэхэм МКъТУ-р ахагъэхьагъ. Ащ хэлэжьэрэ студентмэ амал агъоты шIэныгъакIэхэр яIэ хъунхэу. КIэлэеджакIомэ чIэхьэгъу ушэтынхэмкIэ къашъхьэпэжьыщт балл тедзэхэр агъотынхэмкIэ, университетым чIахьэхэ хъумэ. А текIоныгъэм тэ чIыпIэу тызэрытыр нахь лъэш ешIы, пэрыт гъэсэныгъэ учреждениехэу ыкIи гъэсэкIо организациехэу хэгъэгум итхэм, гъэсэныгъэм и Министерствэ ыкIи Фондэу «Сэнаущыгъэр ыкIи гъэхъагъэр» зыфиIохэрэмэ тадэлэжьэнымкIэ нахь амалышIухэр тиIэхэу хъугъэ. А проектхэм апкъ къикIыкIэ университетыр мэхьанэшхо зиIэ гъэсэныгъэ гупчэу къэнэжьы.