— Сыд фэдэрэ пкъыгъо цIыкIуи мэхьанэ иI — дэгъоу узпылъыжьынымм Iэрыфэгъу щыгъыными цIыфым ищыIакIэ зэблахъун алъэкIы — къыддэгуащэх Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым истудентхэр.

Джа гуетныгъэу яIэр ары ахэр я VIII-рэ Урысые зэнэкъокъоу инклюзивнэ проектхэр зыхэлажьэхэрэ «Профессиональнэ неущым» ифинал зыкIихьашъугъэхэр, ар наукэмрэ апшъэрэ гъэсэныгъэмрэкIэ УФ-м и Министерствэ зэхищагъ. Профессиональнэ амалэу студентмэ яIэхэр ыкIи инклюзивнэ обществэм щылэжьэнхэу зэрэфэхьазырхэр къыхэгъэщыгъэнхэр ары зэнэкъокъум ипшъэрылъыр.

— Тэ тлъэгъугъэх унагъохэу сымаджэу щылъым апэрэу пылъынхэ фаеу хъугъэхэр, къыдгурыIуагъ: ахэмэ IэпыIэгъу ящыкIагъ, ашIэщтыр зэкIэлъыкIоу къафэпIотэнэу щыт, — къаIуатэ МКъТУ-м илечебнэ факультет истуденткэхэу Лусинэ Аветисян ыкIи Мата Назировам.

Ахэмэ япроектэу «Сымаджэу щылъым лъыплъэгъэныр» зыфиIорэр производственнэ практикэм щыIэхэу агу къэкIыгъ. Студенткэмэ гу лъатагъ Iахьылхэм ащыщыбэхэм ашIэщтыр амышIэу зэрэхъурэм, агу зэрэкIодырэм. Сымаджэр щынэгъончъэу зэрэзэпырагъэзэщтыр, ыкIышъо мытIэсхъэным пае ашIэщтхэм ащыгъуазэхэп. Онлайн-къэбарэу щыIэхэр нахьыбэрэмкIэ зэтефэжьыхэрэп.

А Iофыр нахь тэрэзэу агъэцэкIэным пае МКъТУ-м и Медицинскэ институт иегъэджэн-производственнэ практикэ ипащэу, ягъэсакIоу Нуриет Шовкуевар яIэшъхьэтетэу пшъашъэмэ схемэхэр зэхагъэуцуагъэх, ащ  видеоинструкциехэр ыкIи чек-тхьапэхэр хагъэхьагъэх, джащ фэдэу сымаджэм ыгу къызэраIэтыщтымкIэ джэнджэшхэр ратхагъэх.

— ЦIыфым ицыхьэ зытелъыжьыным мэхьанэ иI, хэукъоныгъэхэм ащымыщынэным. Тэрэзэу зэрэзекIохэрэм ишIогъэшхо сымаджэми унагъоми  къякIыщт, — къеIуатэ Лусинэ.

Проектыр сымаджэ закъохэр арэп зыдеIэрэр, ащ иунагъо исхэми IэпыIэгъушIу афэхъу, хьылъэу ателъыр къафегъэпсынкIэ.

— ЦIыфым щыгъыныр Iэрыфэгъу фэхъунэу щыт, иамалхэм къащигъакIэ хъущтэп, — къыддэгуащэ МКъТУ-м  итехнологическэ факультет истуденткэу Ульяна Шулика.

Ащ ипроект макIэу зекIорэ цIыф сэкъатхэм ащыгъыщт щыгъынхэм афэгъэхьыгъ. Ипшъэрылъыр — щыгъынэу амалынчъэ хъугъэ цIыфым къышъхьэпэщтыр, гуIэмэ ар къызфигъэфедэшъунэу гъэпсыгъэныр, курэжъыем исы хъуми иягъэ къемыкIынэу гъэпсыгъэныр ары. 

МКъТУ-м искусствоведениемкIэ икандидатэу КIэдэкIое Нафсэт яIэшъхьэтетэу апэрэ ащ фэдэ щыгъынхэр ашIыгъэх, проектым имоделэу, МКъТУ-м къычIитIупщыгъэ  Ольга Карапетян ягъусэу ауплъэкIу, ар пауэрлифтингымкIэ Урысые зэнэкъокъухэм апэрэ чIыпIэхэр къащихьэу хъугъэ.

— Типроект зэмылIэужыныгъэр къыделъытэ, эстетикэр ыкIи экологием диштэу шIыгъэ. Ар Iэрыфэгъу къодыеу щытэп, сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэм яшIогъэшхо къякIынэу гъэпсыгъэх — къеIуатэ Ульянэ.

ПроектитIури программэу «Къулыкъу ахьызэ егъэджэгъэнхэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэх, экспертизэ акIугъ  заочнэ шIыкIэмкIэ, осэшхуи къафашIыгъ, джы ахэр Москва къыщагъэлъэгъощтых.

— Iофыгъо шъхьаIэр — гумэкIыгъом ышъхьэ къихыгъэныр, ащ идэгъэзыжьынкIэ шIыкIэ-амалэу щыIэхэр къэгъотыгъэнхэр, цIыфхэм тишIуагъэ ядгъэкIыныр ары. ТекIоныгъэ къыдэтымыхыгъэми, обществэм федэ къызэрэфэтхьыщтым тегъэгушIо, ащ осэшхо иIэу тэлъытэ,— къыхагъэщыгъ финалым ихьагъэхэм.

МКъТУ-м истудентмэ яIофшIагъэ къегъэлъагъо анахь Iофыгъо къызэрыкIоми, гукъэкIми цIыфмэ ящыIакIэ нахьышIум ылъэныкъокIэ зэблахъун зэралъэкIыщтыр. Сымаджэ хьылъэхэу щылъхэм уалъыплъэныр ыкIи макIэу къекIокIыхэрэмэ апае щыгъынхэр къэуугупшысынхэр — ар гумэкIыгъохэр дэбгъэзыжьынхэ къодыеп зыфэгъэхьыгъэр, студенческэ творчествэм социальнэ  федэ къытэу зэрэхъугъэр къеушыхьаты.

Тыгу къыддеIэу Лусинэ, Мате ыкIи Ульянэ зэнэкъокъум ифинал щытекIонхэу, джыри гукъэкIыбэ яIэнэу, гъэхъагъэхэр ашIынхэу тафэлъаIо!