Технологическэ хэхъоныгъэмкIэ «Технопром-2025-рэ» зыфиIорэ я XII-рэ Дунэе форумыр Новосибирскэ щэкIо. Урысые научнэ-технологическэ тхьамафэм ихъугъэ-шIагъэ гупчэу Iофтхьабзэр хъугъэ. Ащ Урысыем ишъолъыр 50, джащ фэдэу Китаим, Японием, ОАЭ-м ыкIи Африкэ хэгъэгухэм къарыкIыгъэхэр зэрипхыгъэх. Форумым итемэ шъхьаIэр — «Наукэр, кадрэхэр, индустриер: технологическэ пэрытныгъэр къэзгъэпсырэр» — зэдэлэжьэныгъэу наукэм, гъэсэныгъэм ыкIи производствэм зэдыряIэр.

Форумым ипрограммэ отраслевоеу 7 ыкIи тематическэ трекэу 4 хэтыгъ, ахэр атомнэ ыкIи энергетическэ промышленностым, материалыкIэхэм, пилот зэрымыс системэхэм, интеллектуальнэ унаем, экологическэ технологиехэм ыкIи хэгъэгу цифрэ шIыкIэхэм афэгъэхьыгъагъэ. Хъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэу форумым фэхъугъэр УФ-м и Правительствэ итхьаматэ игуадзэу Дмитрий Чернышенкэм зэрищэгъэ зэхэсыгъор ары. Ащ къэралыгъом технологическэ пэрытныгъэ иIэным фэшI кадрэхэр зэрэбгъэхьазырыщтхэм щытегущыIагъэх.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр форумым къыщызгъэлъэгъуагъэр ректорэу Къуижъ Саид, ар УФ-м наукэмрэ апшъэрэ гъэсэныгъэмрэкIэ и Министерствэ ригъэблэгъагъ. Ректорым докладэу «Внедрение инструментов бережливого производства в целях повышения производительности труда в университете» зыфиIорэр панельнэ зэхэгущыIэжьэу «Повышение производительности труда в университете в условиях необходимости обеспечения технологического лидерства» зыфиIорэм къыщишIыгъ.

Саидэ Казбек ыпхъум къышIыгъэ докладыр лъэшэу ашIогъэшIэгъоныгъ, МКъТУ-р сакъыныгъэ производствэм ипрактикэ штэгъэнымкIэ пэрытныгъэ ыIыгъэу алъытэ. УрысыемкIэ апэрэу университетым статусэу «сакъыныгъэ апшъэрэ еджапIэр»  2018-рэ илъэсым къыфагъэшъошагъ, ар зишIушIагъэхэр ГК «Росатомыр» ыкIи Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Мы илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ МКъТУ-р хэгъэгум ит апшъэрэ еджэпIитфэу федеральнэ проектэу «Производительность труда» зыцIэр зыщагъэцакIэрэмэ ахэхьагъ, ар лъэпкъ проектэу «Эффективная и конкурентоспособная экономика» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъ. Непэрэ мафэмкIэ ар федеральнэ площадкэу фэдэ шIыкIэхэр зыщагъэфедэхэу щытых, нэужым фэшъхьаф апшъэрэ еджапIэмэ ащагъэфедэжьыщтых.

Ректорым къыкIигъэтхъыгъ, илъэсхэу а лъэныкъом зыщыдэлажьэхэрэм къакIоцI Iофтхьабзэу бэ къыдалъытагъэр — егъэджэн процессым къыщыублагъэу административнэ структурэхэм анэсыжьэу. ЗэкIэмкIи проект 60-м ехъу агъэцэкIагъ, ахэмэ ахэтыгъэх мультипроект инхэри — «Эффективнэ деканатыр» ыкIи «Эффективнэ кафедрэр». А проектмэ уахътэу агъэкIодырэр нахь макIэ къафашIыгъ, рабочэ программэхэр къафагъэпсынкIагъэх, электроннэ информационнэ-гъэсэныгъэ Iофыр нахь агъэдэгъугъ, студентмэ фыщытыкIэу афыряIэр бэкIэ нахьышIу ашIышъугъ.

— Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымкIэ сакъыныгъэ производствэр — ар зы лъэынкъо хэхыгъэу хъурэп, зэкIэри нахьышIу шIыгъэнымкIэ философиеу щыт. Университетым тэ студентхэм щятэгъашIэ процессхэр алъэгъунхэу, ащ уасэ фашIынэу, къычIанэрэмэ адэлэжьэнхэу. Ащ ишIуагъэкIэ специалистхэу непэрэ мафэм диштэхэрэр дгъэхьазырынхэ тэлъэкIы. Тиопыт къегъэлъагъо: системэ тэрэз хаплъхьэмэ, лъэубэкъу цIыкIуми федэшхо къатэу мэхъу, цIыфхэм ягупшыси зэхъокIы, — къыхегъэщы ректорэу Саидэ Казбек ыпхъум.

«Фабрика процессов» зыфиIорэ егъэджэн гупчэр ары анахьэу ректорым ынаIэ зытыридзагъэр. Ар затIупщыгъэм къыщыублагъэу Урысыем ишъолъыр 25-мэ къарыкIыгъэ нэбгырэ мини 4 щеджагъ — студентхэр, кIэлэегъаджэхэр, хэбзэ органхэм ялIыкIохэр, медицинэм, социальнэ сферэм ыкIи бизнесым яIофышIэхэр. МКъТУ-м ипрактическэ опыт елъытыгъэу егъэджэн методикэхэр зэхагъэуцуагъэх, ахэмэ ащыщхэм Роспатентым исвидетельствэу 4 къаритыгъ.

2021-рэ илъэсым университетым ибазэ IофшIэныр щыригъэжьагъ Федеральнэ инновационнэ площадкэу «LeanSkills.lab». Ащ проектэу «Инновационные образовательные технологии развития бережливых компетенций современного инженера» зыфиIорэр егъэцакIэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ лажьэрэ гъэсэныгъэ программэхэр егъэпсых. Непэ сакъыныгъэ производствэм щыщ шIыкIэхэр лъэныкъо 25-мэ ателъытэгъэ егъэджэн процессым хагъэхьагъэх, ащ нэбгырэ мини 2,5-рэ къыхеубытэ.

Ректорым къыхигъэщыгъ, МКъТУ-м студентхэр щагъэхьазырырэ къодыеп, шъолъырым исхэм сакъыныгъэ производствэмкIэ культурэри ахелъхьэ. Университетым проектыбэ адегъэцакIэ зэфэшъхьаф организациехэм, игъусэгъухэм ащыщых: гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ АР-м и Министерствэ, хъызмэтшIапIэу «Майкопводоканалыр», Адыгэ Республикэм илъэпкъ тхылъеджапIэ, ПивэшI заводэу «МПК», Клиническэ стоматологическэ поликлиникэр, Республиканскэ клиническэ сымэджэщыр, Мыекъопэ къэлэ поликлиникэр, икъутамэу №3-р ыкIи нэмыкIхэр.

— Непэ апшъэрэ еджапIэмэ апашъхьэ пшъэрылъэу илъыр егъэджэн закъор арэп, неущрэм иэкономикэ къэзыухъумэщтхэм ягъэхьазырын зэу ащ къыгоуцо. Сакъыныгъэ производствэр егъэджэн процессым зэрэхэдгъэхьагъэм ишIуагъэкIэ, студентмэ процессхэр зэфахьысыжьын алъэкIы, командэмэ ахэтхэу мэлажьэх, шIуагъэу Iофым къыкIэкIощтым зытырагъэпсыхьэ. Сыд фэдэрэ лъэныкъуи ащ фэдэ шэнхэр ящыкIэгъэщтых — промышленностым ыкIи медицинэм къащегъэжьагъэу гъэсэныгъэм анэсыжьэу,  — къыкIигъэтхъыгъ Къуижъ Саидэ.

МКъТУ-р форумым зэрэхэлэжьагъэм ишIуагъэкIэ, ащ илъэс пчъагъэхэм къакIоцI сакъыныгъэ технологиехэмкIэ гъэхъагъэу ышIыгъэхэр федеральнэ площадкэм къыщигъэлъэгъонхэ ылъэкIыгъэх, истатус къыгъэшъыпкъэжьыгъ.