Урысые проектэу «ШIэныгъэр зыхэлъ экскурсиер» зыфиIорэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэлэжьагъ. Ар Обществэу «ШIэныгъэр» зыфиIорэм ыкIи ТекIоныгъэр Хэгъэгу зэошхом къызщыдахыгъэр илъэс 80 зэрэхъурэм къадыхэлъытагъэу рагъэкIокIыгъ.

«ШIэныгъэр зыхэлъ экскурсиер» — ар проект, ащ ишIуагъэкIэ шъолъырхэм япащэхэм чIыпIэ шIагъохэу Хэгъэгу зэошхом епхыгъэхэм экскурсиехэр ащызэхащэх. Пшъэрылъэу иIэр — тарихъ шIэжьыр къэухъумэгъэныр, тятэжъ пIашъэмэ ялIыхъужъыгъэ гъэлъэпIэгъэныр ыкIи патриотическэу ныбжьыкIэхэр пIугъэнхэр.

Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэ чанхэр, шъолъырым иныбжьыкIэмэ ялIыкIохэр — кIэлэеджакIохэр, апшъэрэ еджапIэхэм ыкIи колледжхэм ястудентхэр, общественнэ организациехэм ыкIи патриотическэ объединениехэм ахэтхэр, олимпиадэхэм, творческэ, спортивнэ зэнэкъокъухэм ащытекIуагъэхэр.

Къалэу Мыекъуапэ итарихъ чIыпIэхэр къакIуахьыгъэх, Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ идзэ-тарихъ кIэн зыщагъэгъозагъ. Экскурсионнэ лъэсгъогур зезыщагъэр Обществэу «ШIэныгъэм» илекторэу, Мыекъопэ ыкIи Адыгэ епархием ныбжьыкIэ IофхэмкIэ иотдел ипащэу  Адам Шухарт ары.

— Тарихъ чIыпIи 10 фэдиз къэткIуахьыгъ, ахэр Хэгъэгу зэошхом илъэхъан къалэм ищыIэныгъэ зэпхыгъагъэ чIыпIэх. КIэлакIэмэ упчIабэ къатыгъ, бэ ашIогъэшIэгъоныгъэр. Анахьэу ашIогъэшIэгъоныгъэр а лъэхъанэм фэгъэхьыгъэ гукъэкIыжьхэу сыкъызэджагъэхэр ары. Ащ фэдэ гъэсэныгъэ Iофыгъор тапэкIи лъыдгъэкIотэщт, сыдигъокIи Урысыем щыпсэухэрэмэ аIон алъэкIынэу: «Зи тщыгъупшагъэп, хэти тщыгъупшагъэп, — къыIотагъ лекторым.

Iофтхьабзэр Адыгэ Республикэм и Правительствэ зычIэт унэм щылъагъэкIотагъ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ныбжьыкIэмэ ащыIукIагъ. Ащ хэлэжьагъэх гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ АР-м и Министрэу Евгений Лебедевыр, обществэу «ШIэныгъэм» ишъолъыр къутамэ итхьаматэу, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ, ныбжьыкIэ IофхэмкIэ АР-м и Комитет итхьаматэу Максим Галушкиныр, «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэ Гупчэм ипащэу Мыгу Бислъан ыкIи обществэу «ШIэныгъэм» ишъолъыр къутамэ илIыкIохэр.

— Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным Хэгъэгум иухъумакIохэм я Илъэс ыкIи ТекIоныгъэшхом ия 80-рэ илъэс хагъэунэфыкIынхэу зыщигъэнэфагъэ уахътэм тефэу мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэрэхатщэхэрэм мэхьанэшхо иI. Тарихъым идесэ къодыеу мыхэр щытхэп, ныбжьыкIэ лIэужыр пIугъэным и зы Iахьэу щыт. ЛIыхъужъыныгъэ зезыхьагъэмэ яшIэжь дгъэлъапIэзэ, ахэр тыгу къэдгъэкIыжьхэзэ ныбжьыкIэхэм патриотизмагъэр ахэтэлъхьэ. «ШIэныгъэр зыхэлъ экскурсиер» зыфиIорэ проетхэм афэдэхэр блэкIыгъэмрэ непэрэ мафэмрэ ялъэмыджэу мэхъух, ТекIоныгъэр къызэрэдахыгъэ уасэр зыми щымыгъупшэным фэшI,— къыIуагъ КъумпIыл Мурат. НыбжьыкIэхэр къызэгущыIэхэм, рэзэныгъэ гущыIэхэр шъолъырым ипащэ пагъохыгъэх, гухэлъэу яIэхэмкIэ ащ дэгощагъэх, ахэр ныбжьыкIэ политикэм, республикэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным афэгъэхьыгъэх.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, 2024-рэ илъэсым, Петербургскэ дунэе экономическэ форумым Адыгэ Республикэмрэ обществэу «ШIэныгъэмрэ» зэзэгъыныгъэм щызэдыкIэтхэгъагъэх. Ащ елъытыгъэу гъэсэныгъэ Iофтхьабзэхэр шъолъырым щызэхащэх, лекторскэ сообществэм хагъахъо, инновационнэ IофшIэным хэлажьэх; шIэныгъэу Урысыем итарихъ фэгъэхьыгъэм зырагъэушъомбгъу. Обществэу «ШIэныгъэм» ишъолъыр къутамэ республикэм имуниципалитетхэмэ ащыIэ хъугъэ, интеллектуальнэ контентыр егъэпсы, лекциехэр зэхещэх, «Лекторхэм яеджапIэ» щырегъаджэх. ЛъыплъэкIо советым ипащэр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.

***                                                                                                           

«ШIэныгъэр» — анахь гъэсэныгъэ организацие инэу хэгъэгум ит, гъэ къэс ныбжьыкIэмэ афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэ шъэ пчъагъэ зэхещэ: культурэм, искусствэм, наукэм, тарихъым ялIыкIохэр къыхагъэлажьэхэзэ лекцие мин пчагъэхэм къяджэх, научнэ зэнэкъокъухэр, викторинэхэр зэхещэх, фильмэхэр тырехых, лектормэ адэIэпыIэ, ахэр къызэхахынхэм, яаудиторие къагъотынхэм фэшI. Обществэу «ШIэныгъэм» епхыгъэ лекторхэмкIэ зэхъокIныгъэхэр зашIыгъэхэм къыщыублагъэу нэбгырэ мин 30 фэдиз ащ зэрипхыгъ. Ахэмэ лекцие мини 180-рэ УФ-м ишъолъыр 89-мэ ащырагъэкIокIыгъ. Сыхьат 8 100-рэ гъэсэныгъэ контентэу темэ зэфэшъхьафхэмкIэ зэхащагъэх: наукэмкIэ, технологиехэмкIэ, космосымкIэ, культурэмкIэ ыкIи искусствэмкIэ, тарихъымкIэ, медицинэмкIэ, спортымкIэ ыкIи нэмыкIыбэхэмкIэ. Обществэу «ШIэныгъэм» ионлайн-трансляциехэу гъэсэныгъэ Iофтхьабзэхэм япхыгъагъэхэм млрд. 2,3-рэ яплъыгъэх.

Организацием иIофшIэн нахь игъэкIотыгъэу мыщ ижъугъотэщт —  сайтым ыкIи социальнэ хъытыухэм: ВКонтакте, Telegram.