Наукэм инеущ непэ етэгъажьэ: еджэпIэ проектхэм я Урысые зэнэкъокъу ифинал МКъТУ-м щыкIуагъ
Непэ университетым еджэпIэ проектхэм я Урысые зэнэкъокъу щыкIуагъ. Финалым зэрипхыгъэх апшъэрэ классхэм ащеджэхэрэ кIэлэеджакIохэу Адыгеим ыкIи Краснодар краим ащыщхэр. Ахэмэ ягукъэкIхэр наукэм, технологиехэм, экологием, экономикэм ыкIи медицинэм алъэныкъокIэ къагъэлъэгъуагъэх.
Мы зэнэкъокъур МКъТУ-м 2018-рэ илъэсым къыщыублагъэу щырагъэкIокIы, гъэ къэс мэхьанэ зиIэ площадкэу кIэлэеджакIохэм япроектнэ ыкIи яушэтын IофшIагъэхэр къызщагъэлъагъоу щыт, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм щадэIэпыIэх.
Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр лъэныкъуитфыхэмкIэ зэнэкъокъугъэх:
— социальнэ-экономическэр (проекти 8);
— информационнэ-техническэр (проекти 7);
— инженернэр(проекти 6);
— химикэ-биологическэр (проекти 10);
— медикэ-фармацевтическэр (проекти 3).
КIэлэеджакIо пэпчъ ежь ипроект къыгъэлъэгъуагъ ыкIи экспертнэ осэшIмэ апашъхьэкIэ къыухъумагъ, ащ хэтыгъэх Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым икIэлэегъаджэхэр ыкIи ишIэныгъэлэжьхэр, джащ фэдэу къырагъэблэгъэгъэ специалистхэр.
IофшIагъэхэм ащыщых — бизнес-планхэр, ушэтынхэр, интерактивнэ площадкэхэр, акъылыгъэ зыхэлъ пкъыгъохэр, гъэсэныгъэ платформэхэу ыкIи проектхэу, искусственнэ интеллектымрэ генетикэмрэ япхыгъэхэр. ГъэшIэгъоныр, проектыбэхэр практическэу гъэфедэгъэнхэм фытегъэпсыхьагъэх — гъэсэныгъэм, экологием, социальнэ сферэм.
Зэнэкъокъум щытекIуагъэхэм шIухьафтынхэмрэ дипломхэмрэ аратыгъэх. Ащ фэшъхьафэу МКъТУ-м чIэхьанэу къыхэзыхырэмэ балл тедзэхэр (балли 10 ыкIи 8) афашIыщтых.
Социальнэ-экономическэ лъэныкъом щытекIуагъэхэр:
а 1-рэ чIыпIэр — Арсений Скоробогатовыр, проектэу «Создание серии авторских тренажеров для подготовки к ЕГЭ по обществознанию на основе платформы learningapps.org» (Гурыт еджапIэу № 30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — обществознаниемкIэ кIэлэегъаджэу Галина Заколичнаяр)
я 2-рэ чIыпIэр — Юлия Подольскаяр, проектэу «Создание серии авторских постеров «Лица российской науки» (Гурыт еджапIэу № 30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — обществознаниемкIэ кIэлэегъаджэу Галина Заколичнаяр)
я 2-рэ чIыпIэр — Анна Таранец, проектэу «История местного самоуправления станицы Роговской» (Гурыт еджапIэу №15, ст. Роговскаяр; пащэр — обществознаниемкIэ ыкIи тарихъымкIэ кIэлэегъаджэу Ольга Коломиец)
я 3-рэ чIыпIэр — Кристина Корсун, Маргарита Кулинченкэр, Максим Тарасовыр, Виктория Сидоренкэр, Диана Москвичевар, проектэу «Бизнес-план: База отдыха «Вершина» (Экологэ-биологическэ лицееу №35, къ. Мыекъуап; пащэр — обществознаниемкIэ ыкIи тарихъымкIэ кIэлэегъаджэу Юлия Рябцевар)
я 3-рэ чIыпIэр — Иосиф Рыбка, Къэзэнэ Дарин, Ляушэ Асхьад, проектэу «Книжный клуб «ПоЧИТАТЕЛИ» (Гурыт еджапIэу №7, къ. Мыекъуап; пащэр — урысыбзэмрэ литературэмрэ якIэлэегъаджэу Светлана Великовар)
Информационнэ-техническэ лъэныкъом щытекIуагъэхэр:
а 1-рэ чIыпIэр — Иван Ткаченко, проектэу «Анализ табличных и неструктурированных текстовых данных с применением методов ИИ» («Полярис-Адыгея», къ. Мыекъуап; пащэр — кIэлэегъаджэу Нэпсэу Индар)
я 2-рэ чIыпIэр — Алина Невмержицкаяр, проектэу «Создание образовательного сайта для самостоятельной подготовки к ЕГЭ по профильной математике (раздел стереометрия)» (Гурыт еджапIэу №30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — информатикэмкIэ кIэлэегъаджэу Оксана Дроботовар)
я 2-рэ чIыпIэр — Вадим Сытник, проектэу «Создание чат-бота для подготовки к ЕГЭ по обществознанию с использованием технологий ИИ» (Гурыт еджапIэу №30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — информатикэмкIэ кIэлэегъаджэу Оксана Дроботовар)
я 3-рэ чIыпIэр — Глеб Дроботовыр, проектэу «Архитектурное моделирование: применение компьютерных технологий для визуализации проекта переустройства и перепланировки Дома работников леса» (Гурыт еджапIэу №30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — информатикэмкIэ кIэлэегъаджэу Оксана Дроботовар)
я 3-рэ чIыпIэр — Дарья Клюйко, проектэу «Создание авторского образовательного курса на платформе Genially для подготовки к ЕГЭ по информатике» (Гурыт еджапIэу №30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — информатикэмкIэ кIэлэегъаджэу Оксана Дроботовар)
Инженернэ лъэныкъом щытекIуагъэхэр:
я 2-рэ чIыпIэр — Владислав Божко, Игорь Збудовский, проектэу «Часы на адресной ленте» (Лицееу №34-рэ, къ. Мыекъуап; пащэр — хьисапым, физикэм ыкIи системнэ анализым якафедрэ иинженерэу Владимир Беляевыр)
я 3-рэ чIыпIэр — Александр Михин, Дамир Мовсесян, проектэу «Умный климат-контроль с двухзонным мониторингом температуры и влажности» (Экологэ-биологическэ лицееу №35-рэ, къ. Мыекъуап; пащэр — физикэм ыкIи робототехникэм икIэлэегъаджэу Сергей Даниелян)
я 3-рэ — Вера Пулинар, Дмитрий Соловьевыр, проектэу «Охранная сигнализация» (Лицееу №34-рэ, къ. Мыекъуап; пащэр — хьисапым, физикэм ыкIи системнэ анализым якафедрэ иинженерэу Владимир Беляевыр)
Химикэ-биологическэ лъэныкъом щытекIуагъэхэр:
а 1-рэ чIыпIэр — Анастасия Чаловар, проектэу «Оценка экологического состояния родника у подножия горы Шахан в Мостовском городском поселении и его паспортизация» (Гурыт еджапIэу №30 М.Л. Поповичым ыцIэ ехьы, пос. Мостовскоир; пащэр — химиемкIэ кIэлэегъаджэу Марина Головахинар)
а 1-рэ чIыпIэр — Ксения Тарасовар, проектэу «Анализ химического загрязнения почв в окрестностях села Красногвардейского» (Гимназиеу №1, с.Красногвардейскэр; пащэр — химиемкIэ кIэлэегъаджэу Наталья Мутовкинар)
я 2-рэ чIыпIэр — Владислава Довгаль, проектэу «Исследование процессов роста и развития растений, выращенных с применением остатков кофейных зёрен» (Гурыт еджапIэу №1 А.Г. Сапруновым ыцIэ ехьы, ст. Джаджэр; пащэр — химиемкIэ ыкIи биологиемкIэ кIэлэегъаджэу Ольга Абалонскаяр)
я 2-рэ чIыпIэр — Мария Зоринар, проектэу «Изучение процесса фотосинтеза под влиянием различных спектров света» (Гурыт еджапIэу №1 А.Г. Сапруновым ыцIэ ехьы, ст. Джаджэр; пащэр — химиемкIэ ыкIи биологиемкIэ кIэлэегъаджэу Ольга Абалонскаяр)
я 3-рэ чIыпIэр — ЖакIэмыкъо Диан, Щыкъэ Дан, проектэу «Растения и косметика» (Гурыт еджапIэу №3, къу. Джыракъый; пащэр — биологиемкIэ кIэлэегъаджэу Къайтмэс Лиз)
Медикэ-фармацевтическэ лъэныкъом щытекIуагъэхэр:
а 1-рэ чIыпIэр— Мэрэтыкъо Дарин, проектэу «Ассоциация полиморфизма G-308A гена TNF-a с развитием ишемической болезни сердца у жителей республики Адыгея» (Экологэ-биологическэ лицееу №35-рэ, къ. Мыекъуап; пащэхэр — биологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Тыгъужъ Аминат, гъэсэныгъэ тедзэ зыщызэрагъэгъотырэ РЕМШ-м ибиологие отделение икIэлэегъаджэу Дмитрий Шумиловыр; химиемрэ биологиемрэ якIэлэегъаджэу Евгения Лунеговар)
я 2-рэ чIыпIэр — ЕмтIылъ Самир, Хадижа Абдулхаликовар, проектэу «Строение и свойства белков» (Гурыт еджапIэу №6, поселкэу Инэм, пащэр — химиемкIэ кIэлэегъаджэу Нэгъой Сусанна)
Шъугу къэтэгъэкIыжьы, еджэпIэ проектхэм я Урысые зэнэкъокъу 2022-рэ илъэсым къыщыублагъэу гъэсэныгъэмкIэ Урысыем и Министерствэ Iофтхьабзэхэм ямэфэпчъэу ыгъэнафэхэрэм ахигъэхьагъ, лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэм» къыдыхэлъытагъэу зэхащэ. ТекIоныгъэ къыдэзыхыгъэхэмэ дипломхэрэ шIухьафтынхэмрэ къяжэх, джащ фэдэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым чIахьэ зышIоигъощтхэм балл тедзэхэр яIэщтых. Анахь шъхьаIэр — ахэмэ ацIэхэр УФ-м и Президент и Фонд и Къэралыгъо информационнэ ресурсэу «Сэнаущыгъэр ыкIи гъэхъагъэхэр» зыфиIорэм щатхыщтых.
Зэнэкъокъум изэхэщэн Iофхэм алъыплъагъэр гъэцэкIэкIо комитетэу научнэ IофшIэнымкIэ ыкIи инновационнэ хэхъоныгъэмкIэ проректорэу Татьяна Овсянниковар зипащагъэр ары. ГъэцэкIэкIо комитетым хэхьагъэх хьисапым, физикэм ыкIи системнэ анализым якафедрэ икIэлэегъаджэхэр, сэнэхьатхэм якъыхэхын ыкIи апшъэрэ еджапIэм чIэхьащтхэр зыщагъэхьазырхэрэ Гупчэм ипащэу Олег Франко. Командэм зыкIныгъэ хэлъэу Iоф зэришIагъэм ишIуагъэкIэ, Iофтхьабзэр дэгъу дэдэу рагъэкIокIыгъ, кIэлэеджакIохэм ягукъэкIхэм чIыпIэ агъотыгъ.