ГеоэкологиемкIэ я VIII-рэ Дунэе конференцием иIофшIэн лъегъэкIуатэ
ЯтIонэрэ мафэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Дунэе научнэ-практическэ я VIII-рэ конференциеу «Непэрэ информационнэ технологиехэр агъэфедэхэзэ геологием, геофизикэм ыкIи геоэкологием фундаментальнэ ыкIи прикладной лъапсэу иIэхэр» зыфиIорэр щэлажьэ, ар секционнэ зэхэсыгъохэмкIэ баигъэ. Хэлажьэрэмэ научнэ ушэтыныбэхэм ашъхьэ къырахыгъ, экологическэ ыкIи геологическэ гумэкIыгъохэр къыраIотыкIыгъэх.
Секциеу «Геоэкологиер, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн ыкIи биозэфэмыдэныгъэр» зыфиIорэр рагъэкIокIыгъ, ащ иIэшъхьэтетхэу биологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, МКъТУ-м ипрофессорэу Эмилия Сиротюк, биологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Ольга Соловьёвам, биологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Любовь Вавиловам ыкIи техническэ шIэныгъэмкIэ докторэу Хьаткъо Зурет докладхэр къашIыгъэх. Ахэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр органическэ пкъыгъохэу Камчаткэ къыщагъотыгъэхэр, гъучI онтэгъухэу Къыблэ Урал щыIэхэр, геохимическэ шапхъэу Къырым и хы Iушъо иIэр, тыкъэзыуцухьэрэ дунаир автотранспортым зэриушIоирэр, Кавказ Гупчэм геодинамическэ чIыпIэу иIэхэм язытет, Къэбэртэе-Бэлъкъарым иэкологие ыкIи нэмыкIыбэхэр.
Анахьэу анаIэ зытырадзагъэр трансграничнэ ушэтынхэр ары: Севастополь, Москва, Санкт-Петербург, Уфа, Геленджик, Мыекъуапэ, Налщык, Сыхъум (Абхъазыр) ыкIи Хошимин (Вьетнам) ащыщхэм псы экосистемэхэм яанализхэр, бжъэхэмкIэ зэрэушIоигъэхэм афэгъэхьыгъэхэр къатыгъэх. Джащ фэдэу экологиемкIэ щынэгъончъэу щыт продуктхэу къаугупшысыгъэхэри къагъэлъэгъуагъэх, чIыпIэ чIыопсымэ ахэшIыкIыгъэхэу биотехнологиехэр агъэфедэхэзэ агъэпсыгъэхэр.
ЯтIонэрэ секциеу «Инженернэ-экологическэ гумэкIхэу геологием ыкIи геофизикэм хэлъхэр» зыфиIорэм ипэщагъэхэр техническэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Павел Бучацкэмрэ физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Константин Кисловымрэ. Ахэмэ зэхэт докладэу къашIыгъэр зыфэгъэхьыгъагъэр моделированиер геологическэ амалхэмкIэ шIыгъэныр, нейросетьхэр ащ пае зэрагъэфедэхэрэр, чIычIэгъ псыхэр уплъэкIугъэнхэр, чIыдагъэмэ якъычIэхын епхыгъэ Iофыгъохэр, сейсмическэ уплъэкIунхэу непэрэ цифрэ технологиехэр рахьылIэхэзэ ашIыхэрэр. Секцием иIофшIэн хэлэжьагъэх Мыекъуапэ, Москва, Краснодар, Анапэ, Донецкэ ыкIи Шъачэ къарыкIыгъэхэр.
Ящэнэрэ секциеу «Климатыр зэрэзэхъокIырэр ыкIи ащ къыкIэлъыкIорэ Iофхэр» зыфиIорэр нэбгырищмэ зэращагъ: физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ докторхэу, МКъТУ-м ипрофессорхэу Сергей Лебедевыр (Москва), экономикэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Беданэкъо Мурат ыкIи Татьяна Варшанинар. Секцием хэлажьэрэмэ спутниковэ зондированиемкIэ къэтыгъэ анализхэр къыраIотыкIыгъэх, шъофхэм ащалъэгъугъэхэр хьисап моделированиер Темыр Кавказым, хы ШIуцIэ ыкIи Каспийскэ шъолъырхэм, джащ фэдэу Абхъаз Республикэм зэращыхъурэр. Ом изытет зэхъокIыныгъэу фэхъухэрэм шIэныгъэлэжьхэр хэгъозэнхэшъ, нахь куоу ауплъэкIун зэрэфаем тегущыIагъэх. Секцием къыщаIэтыгъэ лъэныкъохэр бэмэ ашIогъэшIэгъоныгъ, ушэтыгъэн фаеу къыхагъэщыгъэхэм Iоф адашIэнэу рахъухьагъ.
Секциеу «Атмосферэр зэрэзэхэтыр ыкIи зызэрэзэблихъурэр» зыфиIорэр химическэ зэхэлъыкIэм, динамическэ процессхэм ыкIи климатическэ зэхъокIыныгъэхэу атмосферэм фэхъухэрэм афэгъэхьыгъагъ, ащ къыхеубытэх къытпэблэгъэ мегаполиснэ чIыпIэхэри. Секцием ипэщагъэр физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ докторэу Алексей Рублевыр ыкIи Ирина Репинар (къ. Москва). Зэхэсыгъом къыдыхэлъытагъэу лъэныкъуабэхэмкIэ ушэтынхэр къагъэлъэгъуагъэх. АтегущыIагъэх турбулентнэ жьы фабэу къакIохэрэм ыкIи импульсэу Балтийскэ хы Iушъом къыщитыхэрэм, мезомасштабнэ атмосфернэ циркуляциехэу Арктикэм щыIэхэм рейсэу НИС «Академик Страхов» зыцIэм къызэритыгъэм тетэу ыкIи углекислэ газым икъэкIуапIэ гъэунэфыгъэныр ыкIи нэмыкIхэр. Анахьэу анаIэ зытырадзагъэмэ ащыщ Абхъазым атмосфернэ осадкэу къыщехыгъэхэм, Московскэ хэкум атмосфернэ жьыр зэрэщызэфэмыдэм. Секцием иIофшIэн къыгъэлъэгъуагъ хэлажьэрэмэ IэпэIэсэныгъэшхо зэрахэлъыр, куоу шIэныгъэ IофшIэным зэрэхахьэхэрэр, ушэтыныбэхэр зэрашIыгъэхэр.
Конференцием Урысем ит къэлабэмэ ыкIи шъолъырыбэмэ, джащ фэдэу Вьетнам ыкIи Абхъазым ялIыкIохэр зэрэхэлажьэхэрэм къегъэлъагъо ащ истатус зэрэлъагэр. Профессиональнэ зэпхыныгъэхэр гъэпытэгъэнхэмкIэ, опытымкIэ зэхъожьынхэмкIэ, экологическэ ыкIи инженернэ-геологическэ пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэмкIэ ащ мэхьанэшхо иIэу щыт.